Elektrometr, yoki statik voltmetr — o‘lchash uchun mo‘ljallangan asbob bo‘lib, uning o‘lchov obyekti elektr potensialidir. Bu turdagi asboblar har qanday maqsadda qo‘llanishi mumkin: aniqligi past bo‘lganlari — elektroskoplar — jismda elektr zaryadi borligini aniqlaydi va jismning potensiali haqida juda taxminiy xulosa chiqarish imkonini beradi; aniqroq elektrometrlar esa potensialni qabul qilingan birliklarda aniqlash imkonini beradi.
Mexanik elektrometrlar
Italiyalik fizik Alessandro Volta birinchi elektroskopni ixtiro qilgan: asbob quyidagilardan iborat bo‘lgan: metall sterjen rezina tiqindan o‘tkazilgan bo‘lib, bu tiqin shisha butilkani yopib turgan. Metall sterjenning yuqori uchi metall sharcha bilan tugagan, shisha butilka ichida joylashgan pastki uchiga esa 2 ta somoncha osib qo‘yilgan. Asbob elektrlangan jismga tekkizilganda, somonchalar bir xil ishorali zaryadga ega bo‘lgani uchun bir-biridan itarilgan. Shu tariqa, tekshirilayotgan jism zaryadlangan yoki zaryadlanmaganini aniqlash mumkin bo‘lgan. Bu turdagi asboblarni keyinchalik takomillashtirish jarayonida somonchalar o‘rniga yupqa qog‘oz bo‘lakchalari yoki ingichka oltin yaproqchalar osib qo‘yila boshlandi. Natijada jismlardagi kuchsiz zaryadlarni ham aniqlash imkoniyati paydo bo‘ldi.
XX asrning ilk davrida bu turdagi asboblar orasida eng ko‘p qo‘llanilgan va qulaylari quyidagilar bo‘lgan: B. Yu. Kolbe elektroskoplari.

Mexanik elektrometrlar hozirgi vaqtda deyarli faqat o‘quv maqsadlarida qo‘llanadi. Fan va texnikada esa ular 20-asrning birinchi choragidayoq keng qo‘llangan (xususan, radioaktivlik va kosmik nurlarni o‘rganishda elektrometrlar yordamida ionlashtiruvchi nurlanishlar ta’sirida havoning ionlanishi tufayli yuzaga keladigan zaryad yo‘qolish tezligi o‘lchangan. Shuningdek, elektrometr ilgari ДКП-50А, ДК-0.2, ИД-1 va boshqa turdagi individual dozimetrlar tarkibiga kirgan. Bunday to‘plangan dozani qayd etuvchi dozimetrlar tarkibida ftoroplastdan yasalgan kondensator bo‘ladi. Uning qoplamalaridan birining chiqish qismida halqacha bo‘lib, unga juda ingichka shisha sim kavsharlangan va u platina bilan qoplangan. Kondensator ionlash kamerasi orqali zaryadsizlanadi; unda ionlanish toki hosil bo‘lganda, sim siljiydi. Kondensator qancha ko‘p zaryadsizlansa, olingan doza shuncha katta bo‘ladi. Simning soyasi chiziqlar va raqamlar tushirilgan shkalaga tushadi. Ko‘rsatkichlarni olish uchun dozimetrning shaffof plastik qopqoqli orqa tomonini yorug‘lik manbaiga qaratish va okulyar orqali qarash kerak.)
Zamonaviy elektrometrlar
Zamonaviy elektrometrlar — elektron voltmetrlar juda yuqori kirish qarshiligiga ega bo‘lib, bu qiymat 1014 Om ga yetadi..
Havolalar
- «Elektrometr» — maqola Kichik Sovet ensiklopediyasida; 2-nashr; 1937—1947-yillar.