Elektr potensiali haqida

Elektr potensial — to‘rt o‘lchamli elektromagnit potensialning vaqt komponenti bo‘lib, ba’zan skalyar potensial deb ham ataladi (bunda «skalyar» atamasi uch o‘lchamli ma’noda qo‘llanadi; u relyativistik ma’nodagi skalyar, ya’ni Lorens guruhining invarianti emas, boshqacha aytganda, sanoq sistemasi o‘zgarganda o‘zgarmasligicha qolmaydi).

Elektr potensial orqali elektr maydon kuchlanganligi quyidagicha ifodalanadi:

bu yerda  — gradiyent operatori (nabla),  — vektor potensial bo‘lib, magnit maydon ham u orqali ifodalanadi.

Elektr va magnit maydonlari o‘zgarmas yoki vaqt o‘tishi bilan juda sekin o‘zgaradigan xususiy holatda (elektrostatika holatida) elektr potensial elektrostatik potensial deb ataladi. Bunda elektr maydon kuchlanganligining formulasi (bu holatda maydon elektrostatik maydon deb ataladi) soddalashadi, chunki ikkinchi had (vaqt bo‘yicha hosila) nolga teng bo‘ladi (yoki birinchi hadga nisbatan yetarlicha kichik bo‘lib, qabul qilingan yaqinlashuv doirasida uni nolga teng deb olish mumkin):

Bu holatda, ko‘rish mumkinki, uyurmali elektr maydon yo‘qoladi (mavjud bo‘lmaydi),  — potensial maydon. Bundan elektrostatik potensialni elektr maydon bajargan ish orqali aniqlash mumkinligi kelib chiqadi, chunki bu holatda bajarilgan ish faqat boshlang‘ich va oxirgi nuqtalardagi potensiallar farqi bilan belgilanadi.