| komponent — Windows | |
| BitLocker | |
|---|---|
| | |
| Komponent turi | Ma’lumotlarni himoyalash |
| Tarkibiga kiritilgan | Microsoft Windows Vista, Microsoft Windows Server 2008, Windows 7, Windows 8, Windows 10, Windows RT, Windows 11 |
| Veb-sayt | docs.microsoft.com/ru-ru… |
BitLocker Drive Encryption — mulkiy disklarni shifrlash texnologiyasi bo‘lib, quyidagi operatsion tizimlar tarkibiga kiradi:
- Microsoft Windows Vista Maksimal/Korporativ;
- Windows 7 Maksimal/Korporativ;
- Windows Server 2008 R2;
- Windows 8 Professional/Korporativ;
- Windows 8.1 Professional/Korporativ;
- Windows 10 Professional/Ta’lim muassasalari uchun/Korporativ;
- Windows 11 Professional/Ta’lim muassasalari uchun/Korporativ.
BitLocker disklarni to‘liq shifrlash orqali ma’lumotlarni himoya qiladi (mantiqiy disklarni, Windows 7’dan boshlab esa SD-kartalarini va USB-flesh xotiralarni ham). Microsoft terminologiyasida ular «tomlar» deb ataladi. Quyidagi shifrlash algoritmlari qo‘llab-quvvatlanadi:
- AES 128
- AES 128, Elephant diffuser bilan (standart holatda ishlatiladi)
- AES 256
- AES 256, Elephant diffuser bilan
Shifrlash kalitining o‘zi TPM modulida, USB-qurilmada yoki kompyuterning o‘zida saqlanishi mumkin. TPM ishlatilganda kompyuter yuklanishida kalitni undan darhol yoki faqat USB-kalit orqali autentifikatsiyadan o‘tilgach yoxud foydalanuvchi PIN-kodini kiritgach olish mumkin. Shunday qilib, tizimga kirish uchun quyidagi kombinatsiyalardan foydalanish mumkin:
Ishlash tamoyillari
BitLocker jismoniy diskni emas, mantiqiy diskni shifrlaydi. Mantiqiy disk jismoniy diskning bir qismini egallashi yoki bir nechta diskdan iborat massivni qamrab olishi mumkin. Tizim diskini shifrlashda BitLocker ishlashi uchun ikkita NTFS mantiqiy disk kerak bo‘ladi: biri operatsion tizim uchun, ikkinchisi esa yuklash qismi uchun. Yuklash qismi kamida 1,5 GB bo‘lishi va shifrlanmagan bo‘lishi kerak. Windows Vista SP1 versiyasidan boshlab tizimga oid bo‘lmagan mantiqiy disklarni ham shifrlash imkoniyati paydo bo‘lgan. Bo‘limlarni yaratgandan so‘ng TPM-modulni (kompyuterda mavjud bo‘lsa) ishga tayyorlash va BitLocker’ni faollashtirish kerak. Windows 7 tizimida ko‘chma axborot tashuvchilarini shifrlash imkonini beradigan BitLocker To Go paydo bo‘lgan. Shuningdek, yuklash qismi uchun talablar kamaytirilib, 100 MB yetarli deb belgilangan. Windows 7 bo‘sh diskka o‘rnatilganda yuklash bo‘limi avtomatik yaratiladi.
Shifrni yechish mexanizmlari va ularning zaifliklari
BitLocker yordamida shifrlashni amalga oshirish uchun uchta autentifikatsiya mexanizmidan foydalanish mumkin:
- Shaffof ishlash rejimi. Ushbu rejim foydalanuvchiga sezilmasdan ishlashni ta’minlash uchun ishonchli platforma moduli (Trusted Platform Module) apparat modulining imkoniyatlaridan foydalanadi. Foydalanuvchilar Windows operatsion tizimli kompyuterga odatdagidek kiradi. Diskni shifrlash kaliti TPM chipida kodlangan bo‘lib, u faqat operatsion tizim yuklagichi kodi orqali (yuklash fayllari o‘zgarmagani tasdiqlanganda) olinishi mumkin. Bu rejim sovuq yuklash hujumiga nisbatan zaif, chunki tajovuzkor kompyuterni o‘chirib, uni qayta yuklashi mumkin.
- Foydalanuvchini autentifikatsiya qilish rejimi. Ushbu rejimda foydalanuvchi tizim yuklanishidan oldingi muhitda PIN-kodni kiritib autentifikatsiyadan o‘tishi nazarda tutiladi. Bu rejim butkit (bootkit) hujumlariga.
- USB-kalit rejimi. Himoyalangan operatsion tizimni yuklash uchun foydalanuvchi kompyuterga ishga tushirish kaliti saqlangan USB-qurilmani ulashi kerak. Shuni yodda tutish kerakki, ushbu rejim ishlashi uchun kompyuterning BIOS tizimi yuklanish muhitida USB-qurilmalardan o‘qishni qo‘llab-quvvatlashi lozim. Bu rejim ham butkit hujumlariga nisbatan zaif.
Boshqa operatsion tizimlarda foydalanish
Norasmiy dislocker utilitasi GNU/Linux va macOS operatsion tizimlariga mo‘ljallangan bo‘lib, BitLocker yordamida shifrlangan mantiqiy disklardan ma’lumotlarni o‘qish va ularga yozish imkonini beradi.
Shifrlangan mantiqiy diskka kirishni ta’minlash uchun dislocker utilitasi FUSE-drayveridan foydalanadi, biroq bu vosita yangi shifrlangan mantiqiy disklarni yarata olmaydi.
Havolalar
- Windows’ni boshqarish: Windows Vista yadrosining ichki tuzilishi, 3-qism
- Windows BitLocker yordamida disklarni shifrlash haqida tez-tez beriladigan savollar*
- BitLocker Drive Preparation Tool dasturini yuklab olish
- BitLocker haqidagi ma’ruza
- Windows 7 tizimidagi BitLocker To Go va boshqa xavfsizlik texnologiyalari imkoniyatlariga umumiy nazar
- Barcha platformalar va litsenziya turlari uchun BitLocker muqobillari (ingl.)
- BitLocker yordamida Windows 10 o‘rnatilgan kompyuterni shifrlash
- BitLocker’ni o‘rganamiz va buzib ochamiz: Windows disklarini himoyalash qanday ishlaydi va uni qanday buzish mumkin / 84ckf1r3 // Xakep.ru. — 23.02.2017.