Amplituda (lot. amplitudo — ahamiyatlilik, kenglik, ulug‘vorlik; bosh A harfi bilan belgilanadi) — o‘zgaruvchan kattalikning o‘rtacha qiymatidan eng katta siljishi yoki o‘zgarishi bo‘lib, u tebranma yoki to‘lqinli harakatda kuzatiladi. Manfiy bo‘lmagan skalyar kattalik bo‘lib, uning o‘lchamligi tavsiflanayotgan fizik kattalikning o‘lchamligi bilan bir xil.

Umumiy holda garmonik tebranish matematik jihatdan quyidagicha ifodalanadi:

${\displaystyle x(t)=A(t)\sin (\omega t+\phi )}$

yoki

${\displaystyle x(t)=A(t)\cos (\omega t+\phi )}$,

bu yerda ${\displaystyle x(t)}$ — tebranayotgan kattalikning joriy vaqt ${\displaystyle t}$ dagi davr bo‘yicha o‘rtacha arifmetik qiymatdan og‘ishi (masalan, kinematikada — siljish, tebranayotgan nuqtaning muvozanat holatidan chetlanishi, elektrotexnikada — kuchlanish yoki tok kuchining o‘rtacha qiymatdan farq qiluvchi oniy qiymati va boshqalar);

${\displaystyle A(t)}$ — tebranish amplitudasi, ya’ni tebranayotgan kattalikning bir davrdagi o‘rtacha qiymatidan eng katta og‘ishi; ${\displaystyle A(t)}$ va ${\displaystyle x(t),}$ bir xil o‘lchamlikka ega; umumiy holda amplituda vaqtga bog‘liq bo‘ladi, masalan, xususiy tebranishlari so‘nib borayotgan ossillyator;

${\displaystyle \omega }$ (radian/s, gradus/s) — siklik (burchak) chastota bo‘lib, tebranish fazasi 1 s davomida necha radian (gradus)ga o‘zgarishini ko‘rsatadi;

${\displaystyle \phi }$ (radian, gradus) — tebranishning boshlang‘ich fazasi hisoblanadi.

• jismning mexanik tebranishlari (vibratsiya), tor yoki prujina to‘lqinlari amplitudasi masofa bilan ifodalanadi va uzunlik birliklarida o‘lchanadi;
• amplituda tovush to‘lqinlari va audio signallarda odatda to‘lqindagi havo bosimi amplitudasini anglatadi, biroq ba’zan muvozanat holatiga nisbatan siljish amplitudasi (havo yoki so‘zlovchining diafragmasi) sifatida tavsiflanadi. Uning logarifmi odatda detsibellarda (dB);
• Agar elektromagnit nurlanish ko‘rib chiqilsa, amplituda elektr va magnit maydonlarining kuchlanganligi qiymatiga mos keladi.

Amplituda o‘zgarishining shakli o‘rovchi egri chiziq deb ataladi.

Amplituda — garmonik qonun bo‘yicha o‘zgaradigan biror kattalik erishadigan eng katta qiymat.

Rasmiy ta’rifga ko‘ra, «amplituda» atamasi faqat garmonik funksiya uchun qo‘llanadi; «amplituda» — garmonik funksiya oldidagi koeffitsiyentning modulidir. Shu sababli «amplituda» atamasini ixtiyoriy funksiyalarga nisbatan ishlatiladigan quyidagi atamalardan farqlash kerak:

• Signalning maksimal qiymati — belgilangan vaqt oralig‘ida signalning eng katta oniy qiymati;
• Signalning minimal qiymati — belgilangan vaqt oralig‘ida signalning eng kichik oniy qiymati;
• Signalning ko‘lami — belgilangan vaqt oralig‘idagi signalning maksimal va minimal qiymatlari orasidagi farq.

• Astronomiyada amplituda // Brokgauz va Yefronning ensiklopedik lug‘ati : 86 jild (82 jild va 4 qo‘shimcha). — Sankt-Peterburg, 1890—1907.
• Funksiyalar nazariyasida amplituda // Brokgauz va Yefronning ensiklopedik lug‘ati : 86 jild (82 jild va 4 qo‘shimcha). — Sankt-Peterburg, 1890—1907.