Tengkunlik va solstis haqida

Tengkunlik va solstis haqida

Quyida solstis (solstice) va tengkunlik (equinox) o‘rtasidagi farq jadval ko‘rinishida berilgan. Biroq farqlarni o‘rganishdan avval, tengkunlik va solstisning asosiy tushunchalarini bilib olish kerak.

Tengkunlik va solstis

Equinox and Solstice

Tengkunlik (equinox) — kunduz va tun davomiyligi teng bo‘ladigan kunni anglatadi. Bir yil davomida 2 ta tengkunlik bo‘ladi:

  • 21-mart — bahorgi tengkunlik (Spring equinox)
  • 23-sentabr — kuzgi tengkunlik (Autumnal equinox)

Boshqa tomondan, solstis (solstice) — yilning eng uzun kuni yoki eng qisqa kuni kuzatiladigan kunni bildiradi. Bir yilda 2 ta solstis bo‘ladi:

  • 22-dekabr — qishki solstis (Winter solstice)
  • 21-iyun — yozgi solstis (Summer solstice)

Yer o‘qining og‘ishi va orbital tekislik

Yer Quyosh atrofida elliptik yo‘l bo‘ylab aylangani uchun, uning og‘gan o‘qi (Yer orbitasi tekisligidan yuqoriga “tik” chiziqqa nisbatan 23 daraja og‘gan o‘q) natijasida Quyosh nuri Yer yuzasiga turli burchaklarda tushadi. Shu sababli kunduz va tun uzunligi o‘zgarib turadi va dunyoning hech bir joyida doim bir xil bo‘lmaydi.

Difference Between Solistice and Equinox

Quyidagi jadvalga tayangan holda tengkunlik va solstis o‘rtasidagi farqlarni batafsil ko‘rib chiqamiz.

Tengkunlik va solstis taqqoslanishi

Tengkunlik (Equinox)Solstis (Solstice)
Yilning Quyosh ekvatorial tekislikka (equatorial plane) eng yaqin bo‘ladigan davri bo‘lib, kunduz va tun uzunligi teng bo‘lishiga olib keladi.Yilning Quyosh ekvatorial tekislikdan eng uzoq bo‘ladigan davri bo‘lib, juda uzun tunlar yoki juda uzun kunduzlar yuzaga keladi.
Tengkunlik bahor va kuz boshida sodir bo‘ladi.Solstis yoz va qish fasllarida sodir bo‘ladi.
21-mart (bahorgi tengkunlik — Vernal equinox) va 23-sentabr (kuzgi tengkunlik — Autumnal equinox) kunlari sodir bo‘ladi.21-iyun (yozgi solstis — Summer Solstice) va 22-dekabr (qishki solstis — Winter Solstice) kunlari sodir bo‘ladi.

Yuqorida solstis va tengkunlik o‘rtasidagi ayrim farqlar keltirildi. Solstislar tun va kunduz uzunligining keskin o‘zgarishiga olib kelsa, tengkunliklarda bunday holat kuzatilmaydi. Yozgi va qishki solstislar mos ravishda yilning eng uzun kuni va eng qisqa kunini beradi, tengkunliklar esa Yer bo‘ylab kunduz va tunning teng miqdorda bo‘lishi (ya’ni yorug‘lik va qorong‘ilikning teng taqsimlanishi) bilan tavsiflanadi.