Sora sun’iy intellekt video generatori

Sora

Sora ishlashiga misol
Turi Matndan video yaratish modeli[Vikimaʼlumot] va diffuziya modeli[Vikimaʼlumot]
Muallif
Ishlab chiquvchi OpenAI
Chiqarilgan sana 15-fevral 2024
Holati Faoliyati to‘xtatilgan (26.04.2026)
Veb-sayti sora.com (ingl.)
Логотип Викисклада Vikimedia Commonsdagi mediafayllar

Sora — sunʼiy intellekt modeli bo‘lib, qisqa matnli tavsif asosida Full HD formatidagi videolarni yaratishga mo‘ljallangan. Uni OpenAI kompaniyasi ishlab chiqqan. Kompaniya ilgari DALL-E va ChatGPT kabi mahsulotlarni taqdim etgan. Model 15-fevral kuni, 2024-yilda chiqarilgan; o‘sha yilning 9-dekabridan boshlab Soraʼdan ChatGPT Plus va ChatGPT Pro foydalanuvchilari foydalanish imkoniga ega bo‘lgan. 24-mart kuni, 2026-yilda OpenAI modelni qo‘llab-quvvatlashni tez orada to‘xtatishi va uni yopishini eʼlon qilgan.

Tarixiy zamin

Matnli tavsif asosida video yaratish (text-to-video) sohasidagi ilk yirik ishlanmalar 2022-yilda eʼlon qilingan. O‘sha paytda Meta va Google kompaniyalari bir-biridan mustaqil ravishda Make-A-Video, Phenaki va Imagen Video modellarini taqdim etgan. Ular matnli tavsif va/yoki statik rasm asosida qisqa videolar yaratish imkonini bergan. Bunday videolarning sifati yuqori bo‘lmagan. Masalan, Phenaki videolarni dastlabki tasvir aniqligi 128×128 piksel o‘lchamida yaratishga imkon bergan, Imagen modeli esa 1280×768 aniqlikdagi va davomiyligi ko‘pi bilan 5,3 soniya bo‘lgan videolarni yarata olgan. 2024-yil yanvarida Google 512×512 piksel aniqlikdagi, davomiyligi ham 5 soniyagacha bo‘lgan videolarni yaratish imkonini beruvchi Lumiere modelini taqdim etgan.

Tarixi

15-fevral kuni, 2024-yilda OpenAI kompaniyasi Sora modelini rasman taqdim etdi. U diffuziya modeli[ingl.] bo‘lib, matnli tavsif asosida video yaratadi. Generatsiya jarayoni tasodifiy shovqindan boshlanadi va u asta-sekin tasvirga aylantiriladi. GPT kabi Sora ham transformer arxitekturasidan foydalanadi. Biroq axborotni ifodalash uchun tokenlar o‘rniga fazoviy-vaqtli patchlar, yaʼni videokadrlarning ayrim qismlari va ularning vaqt davomida qanday o‘zgarishi haqidagi maʼlumotni o‘z ichiga oluvchi bo‘laklardan foydalanadi.

Ishlab chiqaruvchi kompaniyaning bayonotiga ko‘ra, Sora eng yuqori 1920×1080 aniqlikda va davomiyligi ko‘pi bilan 1 daqiqa bo‘lgan videolarni yarata oladi. Bu sifat jihatidan shu turdagi avvalgi barcha modellardan ustun hisoblanadi. Imkoniyatlarni namoyish etish maqsadida OpenAI bir nechta sunʼiy yaratilgan videolarni ko‘rsatdi. Ularda, jumladan, qor bilan qoplangan Tokio ko‘chalarida sayr qilayotgan odamlar, sham yonida o‘tirgan paxmoq maxluq va qorli o‘tloq bo‘ylab ketayotgan bir nechta mamont tasvirlangan. Matndan video yaratishdan tashqari, Sora mavjud videolarni davom ettirish, harakatsiz tasvirlarni jonlantirish, videoning ijro yo‘nalishini o‘zgartirish va videoparchalarni bir-biriga birlashtirish imkoniyatlariga ham ega ekani aytilgan.

Sora kontentni yuqori sifatda yarata olsa-da, baʼzan xatolarga yo‘l qo‘yishi mumkin. Ishlab chiquvchi neyron tarmoq muammolari qatorida murakkab sahnalarda fizika qonuniyatlarining noaniq aks ettirilishini qayd etadi. Sabab-oqibat bog‘lanishlarini tushunishda ham muammolar kuzatiladi: masalan, kishi pechenyeni tishlaganidan keyin unda tish izlari qolmasligi mumkin. Bundan tashqari, model baʼzan fazoda yo‘nalishni aniqlashda va uzoq davom etadigan hodisalarni tasvirlashda chalkashlikka yo‘l qo‘yadi.

15-fevral kuni, 2024-yildan boshlab Soraʼdan zaifliklarni aniqlash uchun sinovchilar va kiberxavfsizlik mutaxassislari, shuningdek, tasviriy sanʼat sohasidagi professionallar foydalana olgan. 2024-yil dekabrida ayrim mamlakatlardagi ChatGPTʼning pulli obunachilariga ham undan foydalanish imkoniyati berilgan.

30-sentabr kuni, 2025-yilda OpenAI kompaniyasi Sora 2 modelini eʼlon qildi. Bu 2024-yil fevralida chiqarilgan dastlabki Sora bilan solishtirganda sezilarli rivojlanishni ifodalovchi takomillashtirilgan versiyadir. Model 1-oktabr kuni, 2025-yildan boshlab ommaviy foydalanishga taqdim etildi; dastlab uning imkoniyatlarini sinab ko‘rish uchun muayyan cheklovlar bilan bepul foydalanish mumkin edi. Sora 2 iOS uchun mo‘ljallangan Sora ilovasiga integratsiya qilingan.

4-noyabr kuni, 2025-yilda Sora ilovasi Android uchun ham taqdim etildi.

24-mart kuni, 2026-yilda OpenAI katta moliyaviy yo‘qotishlar sababli Sora tez orada yopilishini eʼlon qildi. Xizmat 26-aprel kuni, 2026-yilda yopilgan.

Munosabatlar

Keyd Mets, The New York Times nashri sharhlovchisi, Soraʼning eʼlon qilingan natijalarini «hayratlanarli» deb atadi va ularni Gollivud filmi kadrlariga qiyosladi. Wired ham shunga yaqin fikr bildirdi, biroq Sora yaratgan videolarda baribir ayrim kamchiliklar borligini taʼkidladi.

Sora bilan bog‘liq asosiy xavotirlardan biri bu texnologiyadan yolg‘on axborot tarqatish maqsadida foydalanish ehtimolidir. NBC News ayniqsa xavfli holat sifatida saylovoldi tashviqoti yoki global mojarolar davrida yuqori sifatli soxta materiallar yaratishni ko‘rsatgan. AQShning Federal savdo komissiyasi sunʼiy intellekt yordamida haqiqiy odamlar qatnashgan kontent yaratishni noqonuniy deb eʼlon qilishni taklif etgan. OpenAI maʼlumotiga ko‘ra, kompaniya ushbu texnologiyadan g‘arazli maqsadlarda foydalanishning oldini olish uchun SI yordamida yaratilgan videolarni maxsus belgilash va aniqlash vositalarini ishlab chiqmoqda.

Sora bilan bog‘liq yana bir muammo yaratilgan videolarda mualliflik huquqlari buzilishi ehtimolidir. Loyihada ishtirok etgan Billi Piblsning so‘zlariga ko‘ra, modelni o‘qitishda ochiq manbalardagi kontentdan ham foydalaniladi. Ilgari OpenAIʼga qarshi ham sud daʼvolari kiritilgan bo‘lib, bunday ishlarni ko‘rib chiqishda mualliflik huquqi bilan himoyalangan, ammo ommaga ochiq kontentdan sunʼiy intellektni o‘qitish uchun foydalanish qonuniy yoki yo‘qligi aniqlanishi kerak.