Solishtirma erish issiqligi (shuningdek: erish entalpiyasi; unga teng ma’noli yana bir atama — kristallanishning solishtirma issiqligi) — issiqlik miqdori bo‘lib, erish haroratidagi kristall moddaning bir birlik massasini bosim va harorat o‘zgarmaydigan muvozanatli (izobarik-izotermik) jarayonda qattiq (kristall) holatdan suyuq holatga o‘tkazish uchun zarurdir (modda kristallanganda xuddi shuncha issiqlik ajraladi).
O‘lchov birligi — J/kg. Erish issiqligi termodinamik fazaviy o‘tish issiqligining alohida ko‘rinishidir.
Solishtirma erish issiqligini hisoblash
Solishtirma erish issiqligi (yunon harfi — lambda) bilan belgilanadi. Solishtirma erish issiqligini hisoblash formulasi:
bu yerda — issiqlik miqdori, ya’ni modda eriganda yutadigan (yoki kristallanganda ajratadigan) issiqlik; — massa — eriyotgan (kristallanayotgan) moddaning massasidir. Solishtirma erish issiqligi doimo musbat bo‘ladi; ma’lum bo‘lgan yagona istisno — geliyning yuqori bosim ostidagi holatidir.
Ayrim moddalarning solishtirma erish issiqligi qiymatlari
| Modda | Solishtirma erish issiqligi (kJ/kg) |
|---|---|
| Alyuminiy | 390 |
| Temir | 247 |
| Oltin | 67 |
| Muz | 333.5 |
| Mis | 213 |
| Naftalin | 151 |
| Qalay | 59 |
| Platina | 101 |
| Simob | 12 |
| Qo‘rg‘oshin | 25 |
| Kumush | 105 |
| Rux | 112 |
| Cho‘yan (oq) | 130 |
| Cho‘yan (kulrang) | 100 |
Adabiyotlar
- Yenoxovich A. S. Fizika bo‘yicha qisqacha ma’lumotnoma. — M.: «Visshaya shkola», 1976. — B. 114. — 288 b.
