Santimetr (ruscha belgisi: см; inglizcha belgisi: cm; eski belgi: стм.) — turli metrik o‘lchov tizimlarida uzunlik birligi bo‘lib, 0,01 metrga teng. SI, MKGSS, MKS va MTS tizimlarida santimetr asosiy birliklardan biri bo‘lgan metrning ulushli birligidir. SGS tizimida esa santimetr uzunlik birligi va tizimning asosiy birliklaridan biri hisoblanadi. Bundan tashqari, SGS tizimining turli ko‘rinishlarida u ayrim elektr va magnit kattaliklarining o‘lchov birligi sifatida ham qo‘llanadi.

• SGSE va Gauss tizimlarida santimetr elektr sig‘imi birligi hisoblanadi (bu ma’noda statfarad deb ham ataladi). SGSE tizimida 1 santimetr sig‘im — sharning elektr sig‘imi ; sharning radiusi 1 santimetr va u vakuumda joylashgan bo‘ladi. 1 santimetr sig‘im = (8,987552…×10¹¹)⁻¹ Ф = 1,11… пФ.
• SGSM va Gauss tizimlarida santimetr induktivlik birligi hisoblanadi (bu ma’noda u abgenri deb ham ataladi va 1 nanogenriga teng).
• SGS tizimida santimetr dumalanish ishqalanishi koeffitsiyenti, to‘lqin uzunligi, erkin yugurish yo‘li uzunligi, optik yo‘l uzunligi, fokus masofasi, Kompton to‘lqin uzunligi, de Broyl to‘lqin uzunligi hamda o‘lchamliligi uzunlik bo‘lgan boshqa fizik kattaliklar uchun o‘lchov birligi sifatida qo‘llanadi.

Maktabda santimetr uzunligini tasavvur qilish uchun ikki daftar katagi kabi qo‘l ostidagi «taxminiy etalonlar»dan foydalaniladi. Santimetr taxminan o‘rtacha katta yoshli odam qo‘li tirnog‘ining eniga teng.

1 santimetr quyidagilarga teng:

• 10 mm yoki 10000 mkm
• 0,01 m
• 1⁄2,54 dyuym ≈ 0,3937 dyuym (AQShda qabul qilingan zamonaviy ta’rifga ko‘ra, 1 xalqaro dyuym aniq 2,54 sm ga teng) yoki aniq 0,3937 dyuym (geodezik dyuymlar nazarda tutilganda).

1 kub santimetr aniq 1 millilitrga teng (litrning zamonaviy ta’rifiga ko‘ra). Litr dastlab 1 kg suvning (normal bosim va +4 °C haroratda) hajmi sifatida ta’riflangani sababli, standart sharoitlarda 1 kub santimetr suvning massasi taxminan 1 grammga teng.

Santimetr uzunlikni o‘lchashdan tashqari, quyidagi maqsadlarda ham ishlatiladi:

• yog‘in miqdorini aniqlashda qo‘llanadigan yog‘in o‘lchagich ma’lumotlari haqidagi hisobotlarda
• xaritalarda masofani xarita masshtabidan haqiqiy masofaga (kilometrlarda) o‘tkazishda

Masalan, xitoy, yapon va koreys (CJK) belgilariga moslikni ta’minlash uchun Yunikodda quyidagi birliklarni ifodalovchi maxsus belgilar mavjud:

• santimetr (sm) — kod 339D
• kvadrat santimetr (sm²) — kod 33A0
• kub santimetr (sm³) — kod 33A4

Bu belgilar asosan Sharqiy Osiyoda kengligi o‘zgarmas CJK shriftlarida qo‘llanadi, chunki ularning har biri bitta xitoy iyeroglifi bilan bir xil joy egallaydi.

• Jekson J. Ilova. O‘lchov birliklari va o‘lchamliliklar // Klassik elektrodinamika = Classical Electrodynamics. — M.: «Mir», 1965. — B. 670—681.