Barchamiz atrofimizda shabada esganini his qilganmiz. “Shabada” odatda yengil yoki oʻrtacha kuchdagi shamolni anglatadi. Bunday shamollar ikki turga boʻlinadi: dengiz shabadasi (sea breeze) va quruqlik shabadasi (land breeze). Bu ikkala shabada ham yirik suv havzalari yaqinida kuzatiladi. Ular bir xil hududda yuz bersa-da, ayrim farqlari mavjud. Farqlarni muhokama qilishdan oldin, dengiz shabadasi va quruqlik shabadasi nima ekanini bilib olaylik.
Dengiz shabadasi (Sea Breeze) – Yirik suv havzalaridan esadigan shabada dengiz shabadasi deb ataladi. Bunday shabadalar odatda yoz va bahor fasllarida kuzatiladi.
Quruqlik shabadasi (Land Breeze) – Nomi hammasini aytib turibdi. Quruqlikdan esadigan shamol quruqlik shabadasi yoki dengiz tomonga esadigan shabada (offshore breeze) deb ataladi. Bunday shabada odatda tunda va erta tongda kuzatiladi.
Quruqlik shabadasi va dengiz shabadasi o‘rtasidagi farq
| Quruqlik shabadasi | Dengiz shabadasi |
|---|---|
| Quruqlik shabadasi sayoz bo‘ladi. | Dengiz shabadasi chuqur bo‘ladi. |
| Quruqlik shabadalari odatda qish va kuz fasllarida seziladi. Bunga tunlarning sovuqroq bo‘lishi sabab bo‘ladi. | Dengiz shabadalari odatda bahor va yoz fasllarida yuz beradi. Bunga quruqlik va suv o‘rtasida paydo bo‘ladigan harorat farqlari sabab bo‘ladi. |
| Quruqlik shabadasining tezligi 5 dan 8 tugungacha (knots) bo‘ladi. | Dengiz shabadasining tezligi 10 dan 20 tugungacha (knots) bo‘ladi. |
| Quruqlik shabadasi esganda harorat o‘zgarmay qolishi mumkin. | Dengiz shabadasi odatda havo haroratini pasaytiradi. |
| Quruqlik shabadasi odatda quruq shamol esadi. | Dengiz shabadasida namlik ko‘proq bo‘ladi, chunki u suv havzalaridan yutilgan zarrachalar (namlik)ni o‘zida olib keladi. |
Xulosa qilib aytganda, quruqlik shabadasi ham, dengiz shabadasi (sea breeze) ham suv havzalari yaqinida yuz beradi. Biroq quruqlik shabadasining tezligi dengiz shabadasiga nisbatan sekinroq. Shuningdek, quruqlik shabadasi odatda tunda paydo bo‘ladi, dengiz shabadasi esa buning aksincha, kunduz kuni shakllanadi.
Tez-tez so‘raladigan savollar – FAQ
S1
Dengiz shabadasi (Sea Breeze) nima?
Yirik suv havzalaridan esadigan shabada dengiz shabadasi (sea breeze) deb ataladi. Bunday shabadalar odatda yoz va bahor fasllarida kuzatiladi.
S2
Quruqlik shabadasi (Land Breeze) nima?
Quruqlikdan esadigan shamol quruqlik shabadasi (land breeze) yoki dengiz tomonga esadigan shabada (offshore breeze) deb ataladi. Bunday shabada odatda tunda va erta tongda kuzatiladi.
S3
Quruqlik shabadasi va dengiz shabadasining tezligi qanday?
Quruqlik shabadasi tezligi 5–8 tugun (knots), dengiz shabadasi tezligi esa 10–20 tugun (knots) oralig‘ida bo‘ladi.
S4
Quruqlik shabadasi va dengiz shabadasidan qaysi biri sayoz, qaysi biri chuqur?
Quruqlik shabadasi sayoz, dengiz shabadasi esa chuqur bo‘ladi.
S5
Quruqlik shabadasidan qaysi biri quruq?
Quruqlik shabadasi odatda quruq shamol esadi.
