Parazitologiya nima

Ish jarayonidagi parazitolog

Parazitologiya — parazitizm hodisasini, parazitlarning biologiyasi va ekologiyasini, shuningdek, ular keltirib chiqaradigan kasalliklar hamda parazitlarga qarshi kurashish choralarini o‘rganadigan kompleks biologiya fani.

Ilmiy yo‘nalishlar

Umumiy parazitologiya — nazariy asoslarni va turli kelib chiqishga ega parazitlarga qarshi kurashish tamoyillarini o‘rganadi.

Veterinariya parazitologiyasi — veterinariyaning hayvonlarda uchraydigan parazitlarni, ular keltirib chiqaradigan kasalliklar va patologik holatlarni, zararlanishning oldini olish hamda zararlangan yoki kasallangan hayvonni davolash usullarini o‘rganadigan bo‘limi.

Tibbiy parazitologiya — tibbiyotning insonda uchraydigan parazitlarni, ular keltirib chiqaradigan kasalliklar va patologik holatlarni, zararlanishning oldini olish hamda zararlangan yoki kasallangan odamni davolash usullarini o‘rganadigan bo‘limi.

Quyidagi bo‘limlarga ajratiladi:

  • tibbiy protozoologiya (tip vakillari — sodda organizmlar)
  • tibbiy araxnoentomologiya (bo‘g‘imoyoqlilar tipi vakillari — kanalar, hasharotlar)
  • tibbiy gelmintologiya (inson organizmida parazitlik qiluvchi yassi va yumaloq chuvalchanglar tiplariga mansub gelmintlar)

O‘zi ishlab chiqqan parazitologik fanlar tizimida akademik K. I. Skryabin, parazit organizmlarning hayvonot va o‘simliklar olamiga mansubligini hisobga olib, ushbu majmuani fitoparazitologiya va zooparazitologiyaga ajratadi.

Tibbiy parazitologiyaning vazifalari:

  • parazitlarning turini aniq belgilash uchun ularning barcha rivojlanish bosqichlaridagi tuzilish xususiyatlarini o‘rganish
  • parazitologiya o‘rganadigan organizmlarning sistematikasini va ularning muayyan parazitlar guruhiga mansubligini o‘rganish
  • parazit va xo‘jayin organizm o‘rtasidagi munosabatlarni o‘rganish
  • parazitlar va ularni tashuvchilarning rivojlanish sikli xususiyatlarini o‘rganish, parazitlarning tabiatda aylanish yo‘llari hamda inson organizmiga kirish usullarini aniqlash
  • parazitar kasalliklarni tashxislash va davolashning ilmiy asoslarini parazitlarning zararli ta’siri haqidagi bilimlarga tayangan holda ishlab chiqish, shuningdek, zararlanishning oldini olish hamda parazitlar va ularni tashuvchilarga qarshi kurashish usullarini ishlab chiqish
  • parazitar kasalliklarning oldini olish va ularni tugatishni ta’minlaydigan tizimni yaratish

Adabiyotlar

Havolalar