Magnit enkayishi nima

«Magnit enkayishi» tasviri olingan kitob muallifi: R. Norman[ingl.] «Yangi tortish kuchi (The Newe Attractive)» (1581).

Magnit enkayishi — burchak, uning qiymati Yerning magnit maydoni ta’sirida magnit strelkasining vertikal tekislikda gorizontal holatdan qanchalik og‘ishini ifodalaydi. Shimoliy yarimsharda strelkaning shimolni ko‘rsatuvchi uchi pastga, janubiy yarimsharda esa yuqoriga og‘adi. Magnit enkayishini o‘lchash uchun inklinator.

Tarix

Magnit enkayishini birinchi bo‘lib tavsiflagan yevropalik nemis muhandisi Georg Xartman (1544-yil). 1581-yilda ingliz dengizchisi, kompas konstruktori va gidrograf Robert Norman[ingl.] magnit enkayishini o‘lchash usulini ixtiro qildi. 1831-yilda ingliz qutb tadqiqotchisi Jeyms Ross tomonidan Kanada Arktika arxipelagida magnit qutbi — magnit strelkasi vertikal holatni egallaydigan, ya’ni enkayish burchagi 90° ga teng bo‘ladigan hudud — kashf etildi. 1909-yilda «Nimrod» ekspeditsiyasining guruhlaridan biri Antarktidada joylashgan Yerning boshqa magnit qutbiga yetib bordi.

Havolalar