
Litosfera (yunoncha λίθος «tosh» + σφαίρα «shar») — Yerning harakatchan qattiq qobig‘i. U yer po‘stlog‘i hamda mantiyaning yuqori qismidan tashkil topib, astenosferagacha davom etadi. Bu chegarada seysmik to‘lqinlarning tarqalish tezligi pasayadi, bu esa tog‘ jinslari plastikligining o‘zgarishini ko‘rsatadi. Litosfera tuzilishida harakatchan hududlar (burmalanish mintaqalari) va nisbatan barqaror platformalar.
Litosfera bloklari — litosfera plitalari — nisbatan plastik astenosfera ustida harakatlanadi. Ushbu harakatlarni o‘rganish va tavsiflash geologiyaning plitalar tektonikasi bo‘limiga tegishli.
Litosferaning tashqi qobig‘ini ifodalash uchun hozir eskirgan sial atamasi ilgari qo‘llangan. U tog‘ jinslarining asosiy kimyoviy elementlari nomidan kelib chiqqan: Si (lotincha Silicium — kremniy) va Al (lotincha Aluminium — alyuminiy)
Qo‘shimcha adabiyotlar
- Chernikoff, Stenli. Geologiya. Fizik geologiyaga kirish (Geology. An Introduction to Physical Geology) : [ingl.] / Stenli Chernikoff, Donna Uitni. — 4-nashr. — Pearson, 1990. — ISBN 978-0-13-175124-8.
- Salnikov V. N. Litosfera va texnogenezning elektromagnit tizimlari. Tomsk, TPI, 1991. — 381 bet. 18.03.1991-yilda VINITIga deponentlangan, № 1156-В91.