| Google Hujjatlar | |||
|---|---|---|---|
| | |||
| | |||
| Turi |
elektron jadval matn protsessori taqdimotlar bulutli ma’lumotlar ombori fayllardan birgalikda foydalanish fayllarni sinxronlash |
||
| Ishlab chiquvchi | |||
| Dasturlash tillari | JavaScript, Java va HTML | ||
| Operatsion tizimlar | veb-ilova, Android, iOS. | ||
| Chiqarilgan sana | oktabr 2006 | ||
| Apparat platformasi | veb-ilova | ||
| Kod repozitoriysi | github.com/googleworkspa… | ||
| |||
| |||
| Veb-sayti | google.com/docs/about/ | ||
Google Hujjatlar (ingl. Google Docs) — bepul onlayn ofis xizmati bo‘lib, uni Google kompaniyasi ishlab chiqadi. U Writely va Google Spreadsheets mahsulotlarining birlashuvi natijasida yaratilgan. Keyinchalik ilovaning imkoniyatlari qidiruv tizimini ishlab chiquvchi Google korporatsiyasi 2012-yilda sotib olgan Quickoffice ofis dasturlari to‘plami yordamida kengaytirildi. Google Android va Apple iOS mobil platformalari uchun kompaniya ilovalarning maxsus versiyalarini ishlab chiqadi. Bunda quyidagi dasturlash vositalaridan foydalaniladi: Android SDK va Xcode.
Bu vebga asoslangan dasturiy ta’minot, ya’ni veb-brauzer orqali foydalanuvchi kompyuteriga o‘rnatilmasdan ishlaydigan dasturdir. Foydalanuvchi yaratgan hujjatlar va jadvallar Google’ning maxsus serverida saqlanadi yoki fayl ko‘rinishida eksport qilinishi mumkin. Bu dasturning asosiy afzalliklaridan biri: internetga ulangan istalgan kompyuterdan kiritilgan ma’lumotlarga kirish mumkin (bunda kirish parol bilan himoyalanadi).
Tarixi
Google Docs & Spreadsheets ikkita alohida mahsulot — Writely va Google Spreadsheets asosida yaratilgan. Writely veb uchun mo‘ljallangan mustaqil matn protsessori bo‘lgan. U Upstartle kompaniyasi tomonidan yaratilgan bo‘lib, hujjatni birgalikda tahrirlash va kirish huquqini boshqarish kabi imkoniyatlarga ega edi. Menyular, tezkor klavishlar va muloqot oynalari foydalanuvchilarning kompyuteriga o‘rnatilgan matn protsessorlarida, masalan, Microsoft Word yoki OpenOffice.org Writer dasturlarida ko‘radigan elementlarga o‘xshatilgan edi. 2006-yil boshida Google Upstartle kompaniyasini sotib oldi. O‘sha paytda Upstartle’da to‘rt nafar xodim ishlardi. Google serverlariga ko‘chirish jarayonida Writely xizmatida yangi foydalanuvchilarni ro‘yxatdan o‘tkazish vaqtincha to‘xtatildi. 2006-yil avgustda Writely yoz oxirigacha xizmat ishga tushishi haqidagi ma’lumotni olish istagini bildirganlarga taklifnomalar yubora boshladi. 23-avgust, 2006-yilda Writely so‘rov qoldirganlarning barchasiga taklifnoma yuborib, hamma uchun ochiq bo‘ldi. Writely akkaunti egalari boshqa foydalanuvchilarni o‘z hujjatlariga hammuallif sifatida qo‘shib, ularni taklif qila olardi. Writely o‘z foydalanuvchi tizimida 19-sentabr 2006 sanasiga qadar ishladi, shundan keyin Google Accounts tizimiga qo‘shildi. Writely dastlab Microsoft ASP.NET texnologiyasidan foydalangan, bu texnologiya Microsoft Windows operatsion tizimida ishlaydi. 2006-yil iyulidan boshlab Writely serverlari Linux asosidagi operatsion tizimlarda ishlamoqda. Shu davrda Google Google Spreadsheets xizmatini ham ishlab chiqayotgan edi. Google Spreadsheets xizmatini 6-iyun, 2006-yilda e’lon qildi va dastlab faqat birinchi bo‘lib ro‘yxatdan o‘tgan cheklangan sondagi foydalanuvchilarga taqdim etdi. Cheklangan foydalanuvchilar uchun sinov versiyasi yakunlanib, uning o‘rnini barcha Google Account egalari foydalana oladigan beta-versiya egalladi. 2010-yil boshida Google Docs xizmatida har qanday turdagi faylni saqlash va boshqalar bilan ulashish imkoniyatini yaratdi. Shuningdek, yuklangan fayllar uchun OCR (matnni optik tanib olish) imkoniyati qo‘shildi: u yuklangan .pdf hujjatlari va rasmlardagi matnni taniy olardi, ammo dastlab faqat lotin yozuvidagi tillarni qo‘llab-quvvatlardi. 2011-yil qishida yana 29 ta til, jumladan rus tili ham qo‘llab-quvvatlana boshlandi.
Rossiyada bloklanishi
15-sentabr, 2021-yilda Rossiya operatorlari mamlakat hududida Google Docs xizmatini bloklay boshladi. «Bloklash, ehtimol, «Aqlli ovoz berish» ro‘yxatlari «Google Docs» xizmatida e’lon qilingani bilan bog‘liq», — deyiladi GlobalCheck.
Writely (Document)
Matn protsessori bo‘lib, OpenDocument, Microsoft Word formatidagi matnli hujjatlarni hamda elektron jadvallarni tahrirlashga imkon beradi.
U AJAX texnologiyasi yordamida yaratilgan. Foydalanuvchilar internetga ulangan istalgan kompyuterdan internet orqali hujjatlarni ochishi va tahrirlashi mumkin. Hujjatlarni internetsiz ham yaratish va tahrirlash mumkin; internetga birinchi marta ulanganida hujjat saqlanadi.
Formatlash uchun ko‘plab vositalar mavjud: shrift o‘lchami va uslubini o‘zgartirish, rang va bezaklarni tanlash, ro‘yxatlar hamda jadvallar tuzish, rasm, havola va maxsus belgilar kiritish.
Xatcho‘plar va izohlar yaratish ham mumkin.
O‘zgartirishlar kiritilishi bilan hujjatlar avtomatik saqlanadi. Shu bilan birga, har bir tahrir qayd etiladi, odatiy matn muharriridagi kabi o‘zgarishni bekor qilish yoki qayta tiklash mumkin. Turli formatdagi fayllarni serverga yuklash va undan yuklab olish imkoniyati ham bor.
Oddiy matn, HTML, Microsoft Word, RTF, OpenDocument, PDF va ayrim grafik formatlar qo‘llab-quvvatlanadi. HTML fayllari ko‘rinishidagi matnlar to‘plamini ZIP arxivida olish mumkin. Shuningdek, Word Perfect formatini qo‘llab-quvvatlash rejalashtirilgani (hozircha joriy etilmagani) ma’lum qilingan.
Google Jadvallar
Elektron jadvalning qator va ustunlariga ma’lumot kiritish, shuningdek, uncha murakkab bo‘lmagan hisob-kitoblarni bajarish imkonini beradi. Dastur ma’lumotlarni quyidagi formatlarda import va eksport qilishga imkon beradi: Microsoft Excel uchun maxsus format, ochiq OpenDocument hamda CSV.
Boshqa foydalanuvchilarga yaratilgan jadvaldan tahrirlash huquqi bilan yoki usiz foydalanishga ruxsat berish mumkin (bir vaqtda ko‘pi bilan 10 nafar foydalanuvchi).
2025-yil aprelida Google «Google Jadvallar»ga Gemini yordamchi tavsiyalarini qo‘shdi; ular Rossiyada ham ishlaydi. Neyron tarmoq formulalarni avtomatik yaratish, matn tayyorlash, ma’lumotlarni tahlil qilish va tasniflashda yordam beradi. Funksiyadan foydalanish uchun katakka =AI buyrug‘ini kiritish kerak. Agar tashkilotning Google akkauntidan foydalanilsa, Workspace saytida ko‘rsatmalarga muvofiq Gemini’ni faollashtirish zarur.
Google Taqdimotlar
Elektron taqdimotlar yaratish imkonini beradi. Microsoft PowerPoint fayllarini (*.ppt) import va eksport qilish funksiyasi ham mavjud.
Google Presentations xizmati Tonic Systems kompaniyasining ishlanmalari asosida yaratilgan. Google bu kompaniyani sotib olgan yil — 2007-yil.
Biznes modeli
Biznes modeli Google Docs xizmati uchun Google kompaniyasining bulutli ma’lumotlarni saqlash xizmatlarini ko‘rsatish bo‘yicha umumiy strategiyasiga mos keladi va uning boshqa yo‘nalishlariga ham tatbiq etiladi (masalan, Gmail va Picasa).
Google hujjatlari formatiga o‘tkazilgan fayllarni saqlash hajmi cheklanmagan; qolgan formatlar uchun Google Docs xizmati 15 GB bepul disk maydonini taqdim etadi. Google Docs, Picasa, Gmail, Blogger va Google Buzz xizmatlari o‘rtasida taqsimlanadigan qo‘shimcha xotira hajmini oyiga 2,49 AQSH dollariga 100 GB yoki 9,99 AQSH dollariga 200 GB miqdorida sotib olish mumkin.
Havolalar
- Google Docs & Spreadsheets
- Ishlab chiquvchilar blogi
- Ruscha subtitrli «Google Docs in Plain English» videosi
- Veb-brauzerdagi matn protsessori (rus tilida) Kompyuterra
- Google’ning elektron jadvallari (rus tilida) Kompyuterra
- Google vitse-prezidenti: «Biz hali kurashishni boshlaganimiz yo‘q»
- Google Docs haqidagi bloglar
- Google Docs’da hujjatlar, jadvallar va taqdimotlar bilan ishlash xususiyatlari