Aylanma harakatning kinetik energiyasi

Kinetik energiyaning aylanma harakatdagi turi — jismning aylanishi bilan bog‘liq energiya hisoblanadi.

Jism aylanma harakatining asosiy kinematik tavsiflari — uning burchak tezligi (ω) va burchak tezlanishi.

Aylanma harakatning asosiy dinamik tavsiflari — impuls momenti L ning z o‘qiga nisbatan qiymati, ya’ni:

Lz=Izω

va kinetik energiya

Ek=Izω22
где Iz — момент инерции тела относительно оси вращения.

Shunga o‘xshash misol: aylanayotgan molekulaning bosh inersiya o‘qlari — I1, I2 va I3. Bunday molekulaning aylanish energiyasi quyidagi ifoda bilan aniqlanadi

Hrot=12(I1ω12+I2ω22+I3ω32),

bu yerda ω1, ω2 va ω3 — burchak tezligining bosh komponentlari.

Umumiy holda, burchak tezligi ω→ bo‘lgan aylanish energiyasi quyidagi formula bilan hisoblanadi:

T=12ω→T⋅I⋅ω→, bu yerda I — — inersiya tenzori.

Termodinamikada

Ilgarilanma harakat holatidagi kabi mulohazalarga ko‘ra, energiyaning teng taqsimlanishi issiqlik muvozanatida bir atomli gazning har bir zarrachasi uchun o‘rtacha aylanish energiyasi quyidagiga tengligini bildiradi: (3/2)kBT. Xuddi shuningdek, energiyaning teng taqsimlanishi teoremasi molekulalarning o‘rtacha kvadratik burchak tezligini hisoblash imkonini beradi.