XML sxemasi nima

XML Schema
Standartlashtirish tashkiloti Butunjahon veb konsorsiumi
Yaratuvchi Butunjahon veb konsorsiumi
Yaratilgan may 2001
Rasmiy veb-sayt w3.org/TR/xmlschema-0/
w3.org/TR/xmlschema-1/
w3.org/TR/xmlschema-2/

XML sxemasi — XML-hujjatning tuzilishini tavsiflash tili. XML Schema spetsifikatsiyasi quyidagi tashkilotning tavsiyasidir: W3C.

XML Schema, XML ma’lumotlarini tavsiflashga mo‘ljallangan aksariyat tillar singari, hujjat rioya qilishi kerak bo‘lgan qoidalarni belgilash uchun yaratilgan. Biroq boshqa ma’lumotlarni tavsiflash tillaridan farqli ravishda, u XML-hujjatlarga ishlov beradigan dasturiy ta’minotni yaratishda ham qo‘llash mumkin bo‘ladigan tarzda ishlab chiqilgan.

Hujjatning XML Schema talablariga muvofiqligi tekshirilgach, uni o‘quvchi dastur hujjatning modelini (xuddi DTD dagidek, hujjatning aniq bir turini) yaratishi mumkin. Bu model quyidagilarni o‘z ichiga oladi:

  • lug‘at (elementlar va atributlarning nomlari);
  • elementlar va atributlar o‘rtasidagi munosabatlar modeli hamda ularning tuzilishi;
  • elementlar va atributlarning ma’lumot turlari.

Bu modeldagi har bir element muayyan ma’lumot turiga bog‘langan. Shu sababli xotirada XML-hujjatning belgilangan tuzilishiga (sxemasiga) mos keluvchi bo‘lajak obyektning karkasini (sxema asosida) ham, karkas ma’lumotlar bilan to‘ldirilganda obyektning o‘zini ham yaratish mumkin. Obyektga yo‘naltirilgan dasturlash tillari uchun bunday obyekt bilan ishlash matnli fayl bilan ishlashdan ancha oson.

XML Schema’ning yana bir qulayligi shundaki, bir lug‘at boshqa lug‘atga havola qilishi mumkin. Shu tariqa, dasturchi mavjud lug‘atlardan foydalanishi hamda muayyan vazifalar uchun XML tuzilmasi standartlarini belgilash va tarqatishni osonlashtirishi mumkin (masalan, protokol lug‘ati — SOAP).

XML Schema joylashgan fayl odatda «.xsd» kengaytmasiga ega (XML Schema definition).

Tarix

1.0 versiya W3C konsorsiumi tomonidan 2-may 2001-yilda tavsiya sifatida tasdiqlandi. Shunday qilib, ko‘rib chiqish uchun taqdim etilgan ko‘plab takliflar orasida XML Schema XML-hujjat sxemasini tavsiflovchi spetsifikatsiyalar ichida W3C tavsiyasi maqomini olgan birinchisi bo‘ldi. 28-oktabr 2004-yilda 1.0 versiyaning bir qator xatolari tuzatilgan ikkinchi tahriri e’lon qilindi.

5-aprel 2012-yilda 1.1 versiya konsorsium tomonidan tavsiya sifatida tasdiqlandi.

Misol

XML sxemasining grafik tasviri

«country.xsd» faylida joylashgan va mamlakat aholisi haqidagi ma’lumotlarni tavsiflaydigan oddiy XML Schema sxemasiga misol:

<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<xs:schema xmlns:xs="http://www.w3.org/2001/XMLSchema">
  <xs:element name="country">
    <xs:complexType>
      <xs:sequence>
        <xs:element name="country_name" type="xs:string"/>
        <xs:element name="population" type="xs:decimal"/>
      </xs:sequence>
    </xs:complexType>
  </xs:element>
</xs:schema>

Ushbu sxemaga mos hujjat namunasi:

<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<country>
    <country_name>France</country_name>
    <population>59.7</population>
</country>

Havolalar

XML Schema. W3C tavsiyasi.

Boshqa manbalar