Tanamizda vitaminlarning yetarli darajada bo'lishi sog'lom bo'lishimiz va ko'plab kasalliklardan himoyalanishimiz uchun juda muhimdir. Har bir vitaminning tanada o'ziga xos vazifasi bor, shuning uchun ularning yetishmasligi yoki ortiqchaligi turli muammolar keltirib chiqarishi mumkin. Quyida asosiy vitaminlarning organizmdagi tavsiya etilgan kunlik me'yori va ularning asosiy vazifalari bilan tanishamiz.
A vitamini
Kunlik tavsiya etilgan miqdor:
- Kattalar uchun: 700-900 mikrogramm
- Bolalar uchun: yoshga qarab 300-600 mikrogramm
Vazifasi: Ko'zning sog'lig'ini saqlash, immun tizimni mustahkamlash va terining holatini yaxshilashga yordam beradi.
Yetishmovchilik oqibatlari: Ko'rlik, quruq teri va immunitetning pasayishi.
B guruhi vitaminlari
B vitaminlari kompleksi B1, B2, B3, B5, B6, B7, B9 (foliy kislotasi), va B12 vitaminlaridan iborat. Ular nerv tizimi va metabolizmni qo'llab-quvvatlaydi.
Kunlik tavsiya etilgan miqdor:
- B1 (tiamin): 1.1-1.2 mg
- B2 (riboflavin): 1.1-1.3 mg
- B3 (niyatsin): 14-16 mg
- B6: 1.3-1.7 mg
- B7 (biotin): 30 mikrogramm
- B9 (foliy kislotasi): 400 mikrogramm
- B12: 2.4 mikrogramm
Vazifasi: Energiyani ishlab chiqarish, nerv tizimini mustahkamlash va qon hujayralarini ishlab chiqarish.
Yetishmovchilik oqibatlari: Charchoq, asabiylashish, depressiya va kamqonlik.
C vitamini
Kunlik tavsiya etilgan miqdor: 75-90 mg
Vazifasi: Immun tizimini kuchaytiradi, teri, suyak va bo'g'imlarning sog'lomligini saqlashda yordam beradi.
Yetishmovchilik oqibatlari: Imunitet zaifligi, tish va milk kasalliklari, shuningdek, tanada yaralarning sekin bitishi.
D vitamini
Kunlik tavsiya etilgan miqdor: 15-20 mikrogramm
Vazifasi: Kalsiy va fosforning so'rilishi, suyaklar va tishlarning mustahkamligi uchun javobgar.
Yetishmovchilik oqibatlari: Suyaklar zaiflashishi, o'sish muammolari, immunitet pasayishi.
E vitamini
Kunlik tavsiya etilgan miqdor: 15 mg
Vazifasi: Antioksidant vazifasini bajarib, hujayralarni zararlanishdan himoya qiladi, terining elastikligini ta'minlaydi.
Yetishmovchilik oqibatlari: Teri va soch muammolari, ko'rishning yomonlashishi.
K vitamini
Kunlik tavsiya etilgan miqdor: 90-120 mikrogramm
Vazifasi: Qon ivishiga yordam beradi va suyaklarning sog'lig'ini ta'minlaydi.
Yetishmovchilik oqibatlari: Qon ketishi, suyak zaifligi.
Xulosa
Vitaminlar organizm uchun zarur bo'lib, ularning yetarli miqdorini ta'minlash muhimdir. Shu sababli, turli xil oziq-ovqatlar bilan to'yinuvchi ovqatlanish va zarur bo'lganda vitamin qo'shimchalarini qabul qilish orqali tanadagi muvozanatni saqlashga e'tibor qaratish kerak.
