Videoo‘yin strimingi nima

Striming (ingl. streaming) kompyuter o‘yinlarida — o‘yin davomida yaqin orada kerak bo‘ladigan ma’lumotlarni oldindan yuklash texnologiyasi. Masalan, o‘yin qahramoni shaharga yaqinlashishi bilanoq, fon rejimida shaharning modellari va teksturalari yuklanadi.

Strimingga ehtiyoj

Ma’lumot yozishning chiziqli zichligi diskli xotira qurilmasida n marta oshirilsa (geometrik o‘lchamlar, kallaklar soni va aylanish chastotasi o‘zgarmagan holda), o‘qish tezligi ham n marta ortadi; saqlash sig‘imi esa n² marta oshadi. Boshqacha aytganda, qattiq diskning hajmi 100 marta ko‘paysa, uning o‘qish tezligi atigi 10 marta oshadi. Shu sababli o‘yinlarni yuklash, antivirus yordamida tekshirish, defragmentatsiya, formatlash va hokazolar zamonaviy (2009-yildagi) kompyuterlarda 10 yil oldingi kompyuterlarga nisbatan ancha uzoq davom etadi. Garchi o‘yinlarda bu farq ma’lumotlarni siqish hisobiga biroz kamaygan bo‘lsa-da, raqamlar buni yaqqol ko‘rsatadi: Warcraft II o‘z davrining kuchli kompyuterlarida bir-ikki soniyada yuklangan; Warcraft III esa o‘z davrining kuchli kompyuterlarida taxminan yarim daqiqada yuklangan.

Haddan tashqari uzoq yuklanish muammosini birinchi bo‘lib PlayStation va PlayStation 2 konsollari uchun dastur yaratuvchilar sezishgan. Keyinchalik shaxsiy kompyuterlar protsessor resurslarini sarflamasdan kiritish-chiqarish qurilmalariga murojaat qila boshlagach, striming shaxsiy kompyuterlarda ham keng qo‘llanila boshladi. Strimingdan foydalangan ilk shaxsiy kompyuter o‘yinlaridan biri Diablo II edi: qahramon bosqich darvozasiga yaqinlashganida, darvoza ortidagi ma’lumotlar katta ehtimol bilan allaqachon yuklangan bo‘lardi.

Uzoq yuklanish muammosini hal qilishdan tashqari, striming to‘lig‘icha operativ xotiraga sig‘maydigan ulkan o‘yin bosqichlarini yaratish imkonini beradi. Bu o‘z davridagi shaxsiy kompyuterlarga qaraganda odatda kamroq xotiraga ega bo‘lgan o‘yin konsollari uchun muhim: masalan, dastlabki PlayStation konsolida bor-yo‘g‘i 4 megabayt xotira bo‘lgan (shu jumladan, videoxotira).

Yondashuvlar

Dasturchi quyidagi masalalarni hal qilishi kerak.

  • O‘yin ma’lumotlarini foydalanuvchi sekinlashishni sezmaydigan qilib qanday yuklash mumkin?
  • Yuklovchi va o‘yin dvijogi o‘rtasidagi «poyga holatlari»ning oldini qanday olish mumkin?
  • Qaysi ma’lumotlarni xotiradan chiqarish, qaysilarini xotirada qoldirish va qaysilarini yuklash kerak?
  • Zarur ma’lumotlar xotirada bo‘lmasa, nima qilish kerak?
  • Diskning ishlash tezligidan qanday qilib imkon qadar to‘liq foydalanish mumkin?

Bu masalalar har bir loyihada modellar, teksturalar, tovushlar va boshqa ma’lumotlar hajmining nisbatiga qarab o‘ziga xos tarzda hal qilinadi.

Odatda quyidagicha yo‘l tutiladi. Grafikaning eng past detallashtirish darajasi hech qachon xotiradan chiqarilmaydi va kerakli model yoki tekstura to‘satdan talab etilganda zaxira yechim bo‘lib xizmat qiladi. «Poyga holatlari»ning oldini olish uchun yuklovchi har bir kadrdan so‘ng o‘yin dvijogi bilan sinxronlashadi va yuklangan qismlarni «foydalanish mumkin» deb belgilaydi. Shundan keyin tekstura yoki model qanchalik tez orada kerak bo‘lishini baholaydigan mezonni ishlab chiqish qoladi. Buning yagona qolipi yo‘q: masalan, avtomobil simulyatorida poyga trassasini bir nechta sektorga bo‘lib, o‘yinchi mashinasiga eng yaqin qismlarni oldindan yuklash mumkin; otishma o‘yinida esa maydonni kvadratlarga bo‘lish mumkin. Agar o‘yinchi granatomyot yashirilgan sektorga yaqinlashsa, nafaqat maydonda yotgan granatomyotning modeli, balki o‘yinchi qo‘lidagi o‘sha granatomyotning modeli, uchayotgan granataning modeli, granatomyotdan otish tovushlari va portlash effektlari ham kerak bo‘lishi mumkinligini hisobga olish lozim.

Diskning ishlash tezligi bitta operatsiyada ishlatiladigan ma’lumotlar sohalari yonma-yon joylashganda eng yuqori bo‘ladi. Shuning uchun ma’lumotlarning diskda qanday tartibda joylashgani ham muhim. O‘qish kallagini kamroq harakatlantirish uchun DVD asosidagi o‘yinlarda ma’lumotlarning bir qismini takroran yozishga to‘g‘ri keladi. DVD diskida ma’lumotlarni eng maqbul tarzda joylashtirishda evristik usullardan foydalaniladi. Shunday usullardan biri — genetik dasturlash.

Havolalar