| Rakuten Viber Messenger | |
|---|---|
| | |
| Turi | VoIP xizmati, dasturiy telefon, IM |
| Mualliflar | Igor Magazinnik, Talmon Marko[ingl.] |
| Ishlab chiquvchi |
|
| Dasturlash tillari | Java, C, Python, C++ va Objective-C |
| Operatsion tizimlar | Windows, macOS, Linux, Android, BlackBerry OS, iOS, Series 40, Symbian, Bada va Windows Phone |
| Interfeys tillari | ingliz, xitoy, rus, nemis, fransuz va yana 23 ta til |
| Chiqarilgan sana | 2-dekabr 2010-yil |
| Apparat platformalari | iOS, Android, Windows, Linux va macOS |
| So‘nggi versiya |
Microsoft Windows: 24.3.3.0 Linux: 23.2.0.3 Android: 25.1.0.0 iOS: 20.4.0 |
| Holati | faol |
| Litsenziya | Shartli bepul dastur |
| Veb-sayt | viber.com/ru/ |
Rakuten Viber Messenger, «Rakuten Vayber messenjeri» — xabar almashish uchun mo‘ljallangan messenjer bo‘lib, xabarlar yuborish, video va ovozli VoIP qo‘ng‘iroqlarini internet orqali amalga oshirish imkonini beradi. Rakuten Viber Messenger o‘rnatilgan foydalanuvchilar o‘rtasidagi ovozli qo‘ng‘iroqlar bepul (faqat internet trafigi uchun aloqa operatorining tarifiga muvofiq haq to‘lanadi). Rakuten Viber Messenger matnli, ovozli va videoxabarlar, hujjatlar, rasmlar, videoyozuvlar va fayllarni yuborish, shuningdek, oflayn rejimda ishlash imkonini beradi.
Ilova foydalanuvchilarni avtorizatsiya qilish va telefonning kontaktlar ro‘yxatidagi ma’lumotlarni (kontaktlarning ismlari va telefon raqamlarini) Viber Media S.à r.l. kompaniyasining Lyuksemburgdagi serverlariga uzatish uchun telefon raqamidan foydalanadi. Shuningdek, xizmat sifatini yaxshilash va boshqa maqsadlarda qo‘ng‘iroqlar hamda xabarlar, jumladan, ularning davomiyligi va ishtirokchilari haqida ma’lumotlar to‘planadi.
Tarixi
Viber dasturi kelib chiqishi rossiyalik bo‘lgan isroillik dasturchi Igor Magazinnik va uning hamkori Talmon Marko tomonidan ishlab chiqilgan. Ilovaning birinchi versiyasi 2-dekabr 2010-yilda faqat iPhone uchun chiqarilgan va foydalanuvchilar soni 50 000 kishi bilan cheklangan edi. Viber’ning BlackBerry, Bada va Windows Phone uchun versiyalari 2012-yil may oyida chiqarildi. 2013-yilda iOS ilovasi 3.0 versiyasiga yangilandi. Shu versiya bilan Viber Desktop quyidagi operatsion tizimlar uchun ham mavjud ekani e’lon qilindi: Windows va OS X.
Shuningdek, 2013-yilda Viber Out pulli funksiyasi paydo bo‘ldi. U qo‘ng‘iroqni qabul qiluvchida ilova o‘rnatilmagan bo‘lsa ham, an’anaviy telefon tarmog‘i orqali statsionar va mobil telefonlarga qo‘ng‘iroq qilish imkonini berdi. Narx qo‘ng‘iroq qabul qiluvchining joylashuviga bog‘liq edi.
14-yanvar kuni, 2014-yilda Yaponiyaning elektron tijorat kompaniyasi Rakuten Viber’ni 900 mln dollarga sotib olish niyatini bildirdi. Bitim 2014-yil fevral oyida yakunlandi.
Texnik ishlab chiqish va foydalanuvchilarni qo‘llab-quvvatlash ofisi Minsk va Brest shaharlarida joylashgan edi. Viber Yuqori texnologiyalar parki rezidenti bo‘lgan.
Rakuten’ning moliyaviy hisobotiga ko‘ra, 2014-yilda messenjer ilk bor 1,5 mln $ daromad keltirgan.
2014-yilda Viber foydalanuvchilari soni 280 milliondan oshdi.
2015-yilda «Western Union» tizimi tufayli dunyo bo‘ylab pul o‘tkazmalarini amalga oshirish imkoni paydo bo‘ldi.
2017-yilda ro‘yxatdan o‘tgan 900 millionga yaqin foydalanuvchi Viber’dan muntazam foydalangan.
2019-yil mart oyining boshida Android, iOS va Windows uchun Viber ilovasida qorong‘i mavzu paydo bo‘ldi.
2019-yilda Viber Rossiyada tovarlarni bevosita ilova ichida xarid qilish imkoniyatini ishga tushirdi. Xizmat hamkorlari o‘z tovarlarini joylashtira oladigan bo‘ldi. Rossiya bu imkoniyat ishga tushirilgan AQSH va Buyuk Britaniyadan keyingi uchinchi mamlakat bo‘ldi.
2022-yil yanvar oyida Viber vakolatxonasini Rossiyada ochdi va Rossiya Federatsiyasi hududida internetdagi xorijiy shaxslar faoliyati to‘g‘risidagi qonun talablariga muvofiq, shuningdek, shaxsiy kabinetini Roskomnadzor saytida yaratdi.
31-oktabr kuni, 2023-yilda Viber ilova ichidagi o‘yinlarni qo‘llab-quvvatlashni to‘xtatdi.
2023-yil oxirida Viber Telegram Premium’ga o‘xshash Viber Plus pulli obunasini ishga tushirdi.
Rossiyada bloklanishi
13-dekabr kuni, 2024-yilda Viber Roskomnadzor tomonidan Rossiya Federatsiyasi hududida axborot tarqatuvchi tashkilotchilarga qo‘yilgan Rossiya qonunchiligi talablarini buzganligi va jarimalarni to‘lamagani sababli bloklandi.
Kompaniya
Messenjerning egasi — bosh ofisi Lyuksemburgda joylashgan, Belarus Respublikasida (Minsk, Brest) va Isroilda dastur ishlab chiqish ofislariga ega bo‘lgan xalqaro Viber Media kompaniyasidir. Kompaniyaga messenjer yaratuvchilarining o‘zlari asos solgan.
2014-yil fevraligacha Viber Media kompaniyasining eng yirik aksiyadorlari isroillik Shabtay (55,2% aksiya) va Marko (11,4%) oilalari, shuningdek, Amerikaning IRS West kompaniyasi (12,5%) edi. 2014-yil fevralidan boshlab kompaniyaning 100% aksiyasi Rakuten kompaniyasiga tegishli; uning egasi yaponiyalik milliarder Xirosi Mikitani.
Ommabopligi
2016-yilda dunyo bo‘ylab messenjerda taxminan 810 mln foydalanuvchi ro‘yxatdan o‘tgan bo‘lib, ulardan 260 mln nafari faol edi.
2024-yil holatiga ko‘ra, Viber dunyodagi messenjerlar orasida ommaboplik bo‘yicha 5-o‘rinni egallagan (birinchi o‘rinda WhatsApp, undan keyin Facebook Messenger, WeChat va Telegram).
Rossiyada
2014-yilda Viber Rossiyada 3-o‘rinni egallagan va uning foydalanuvchilari soni 28 mln bo‘lgan. 2016-yilda esa eng ommabop messenjerga aylangan: undan Rossiyadagi foydalanuvchilarning 61% foydalangan (ikkinchi o‘rinda WhatsApp, uchinchi o‘rinda Skype). 2018-yilda uning ommabopligi eng yuqori darajaga yetib, keyin pasaya boshladi.
Ma’lumotlar manbasi: Mediascope. 2024-yil noyabr oyida Rossiyadagi respondentlarning 26% Viber’dan foydalangan (79% — WhatsApp, 72% — Telegram).
Xavfsizlik
Messenjerdagi yozishmalar maxfiyligi shifrlash funksiyasi orqali ta’minlanadi. Mutaxassislarning fikricha, «shifrlash algoritmlari, shifrlash kalitlari va shifri yechilgan xabarlarning o‘zi foydalanuvchining qurilmasidagi messenjer dasturi ichida joylashgani sababli messenjer egasi istalgan ma’lumotga kirish imkoniga ega bo‘lishi mumkin». Bu jihatdan Viber ham istisno emas. Bundan tashqari, «Viber yozishmalar tarixining zaxira nusxalarini yaratish funksiyasi bilan o‘zini xavf ostiga qo‘yadi». Viber Support yordamchi xizmatlaridan biriga buzib kirilgan. 2013-yil iyul oyidagi bu hujumni o‘zini shu nom bilan tanitgan guruh amalga oshirgan — Suriya elektron armiyasi.
2015-yilda barcha rossiyaliklarning shaxsiy ma’lumotlari Rossiya hududida saqlanishini talab etadigan «Shaxsiy ma’lumotlar to‘g‘risida»gi qonunga muvofiq kompaniya Rossiya fuqarolarining ma’lumotlarini (telefon raqamlari va taxalluslarini) Rossiya hududiga ko‘chirishga qaror qildi.
Faktlar
- 2014-yil fevral oyida yangi egalar mobil telefon, planshet va kompyuterlardagi Viber ilovalarida 280 mln foydalanuvchi ro‘yxatdan o‘tganini, ulardan 100 mln nafari messenjer orqali oyiga kamida bir marta muloqot qilishini e’lon qildi. 2015-yil avgustida Viber kompaniyasi foydalanuvchilar soni 600 mln nafarga yetganini ma’lum qildi. 2015-yil oktabr oyida Rossiyada ro‘yxatdan o‘tgan foydalanuvchilar soni 50 mln nafarga yetdi.
- 2016-yilda kompaniya Viber.ru domen nomini rossiyalik tadbirkor Vyacheslav Semenchukdan sotib oldi.
- 2017-yil oktabr oyida Moskva metrosidagi Wi-Fi tarmog‘i operatori Viber foydalanuvchilariga avtorizatsiyadan o‘tmasdan messenjer orqali muloqot qilishga ruxsat berdi.
- 2022-yilda LXR hukumati Viber messenjeridan foydalanishni vaqtincha cheklashga qaror qildi. Bir necha soatdan so‘ng DXR hukumati ham respublika hududida messenjerning vaqtincha bloklanganini ma’lum qildi.