| V8 JavaScript ijro mexanizmi | |
|---|---|
| | |
| Turi | JavaScript ijro mexanizmi |
| Ishlab chiquvchilar | Lars Bak, Kristian Plesner Hansen[вд], Kasper Lund[вд], Mads Sig Ager[вд], Benedikt Myorer[вд] va Yan Go[вд] |
| Dasturlash tillari | C++ va JavaScript |
| Operatsion tizimlar | Android, Microsoft Windows, macOS, FreeBSD, LG webOS va Linux |
| Chiqarilgan sana | 3-iyul, 2008-yil |
| Apparat platformalari | x86, ARM, MIPS |
| So‘nggi versiya | 11.4 (24-may 2023) |
| Kod ombori | chromium.googlesource.com/… |
| Holati | Faol ishlab chiqilmoqda |
| Litsenziya | o‘zgartirilgan BSD litsenziyasi |
| Sayt | v8.dev |
V8 — JavaScript ijro mexanizmi bo‘lib, ochiq kodliva BSD litsenziyasiasosida tarqatiladi. Daniya bo‘limi tomonidan ishlab chiqilgan; uning bosh kompaniyasi — Google.
Tarixi
V8 JavaScript ijro mexanizmini ishlab chiqish Google’ning Daniyadagi bo‘limida, Orxusshahrida boshlandi. Yetakchi ishlab chiquvchi Lars Bakbo‘ldi. Ijro mexanizmini ishlab chiqishda hal qilinishi kerak bo‘lgan asosiy muammolar unumdorlik va masshtablanuvchanlik. Ijro mexanizmining dastlabki laboratoriya versiyasi 3-iyul 2008-yilda paydo bo‘ldi. 2-sentabrda esa 0.2.5 versiyasi rasman taqdim etildi va bu versiya Chromium’ning ilk ommaviy reliziga kiritildi.
Texnik xususiyatlar
Lars Bakning fikricha, V8’ning asosiy tamoyillari quyidagilardan iborat:
- JavaScript manba kodini bevosita mashina kodiga kompilyatsiya qilish, bunda oraliq bayt-kod bosqichi chetlab o‘tiladi.
- Obyektlar uchun xotirani tez ajratish va «chiqindilarni yig‘ish» jarayonidagi to‘xtalishlarni qisqartirish imkonini beradigan samarali xotira boshqaruvi tizimi.
- V8 «chiqindilarni yig‘ish» jarayonida kod bajarilishini vaqtincha to‘xtatadi.
- «Chiqindilarni yig‘ish» vaqtida ilovaning to‘xtatilishi ta’sirini kamaytiradi.
- V8 obyektlar va ko‘rsatkichlarning xotirada qayerda joylashganini aniq aniqlay oladi. Bu obyektlar xato ravishda ko‘rsatkich sifatida aniqlanishi oqibatida yuzaga keladigan xotira sizib chiqishining oldini olish imkonini beradi.
- Xususiyatlarga murojaat qilish va funksiyalarni chaqirishni tezlashtiradigan yashirin sinflar hamda ichki keshlarni joriy etish.
V8 JavaScript skriptlarini maxsus «kontekstlar»da bajaradi. Ular mohiyatan alohida virtual mashinalardir. Biroq, bir jarayonda bir nechta oqimdan foydalanish mumkin bo‘lsa-da, faqat bitta virtual mashina ishlashi mumkin. Chromium’da bu cheklov ko‘p jarayonli arxitektura yordamida bartaraf etiladi. Bu arxitektura barqarorlik va xavfsizlikni ham oshirib, «qum qutisi (sandbox)». Shunday qilib, JavaScript dinamik tabiatli bo‘lishiga qaramay, ishlab chiquvchilar klassik obyektga yo‘naltirilgan dasturlash tillariga xos usullardan foydalanishga muvaffaq bo‘ldilar. Jumladan, kodni bajarilish vaqtida kompilyatsiya qilish, ichki keshlash, xotira chiqindilarini aniq yig‘ish jarayoni va kontekstlarni yaratishda holat nusxasini olish (snapshotting).
V8 ijro mexanizmi boshqa JavaScript ijro mexanizmlaridan (JScript, SpiderMonkey, JavaScriptCore, Nitro) yuqori unumdorligi bilan ajralib turadi.
V8’dan foydalanadigan mahsulotlar
Brauzerlar
- Chromium — ochiq kodli veb-brauzer bo‘lib, uning asosida bir qator brauzerlar yaratiladi. Ularning eng mashhuri — Chrome — Google veb-brauzeri
- Maxthon — o‘rnatilgan reklama bloklagichiga ega veb-brauzer bo‘lib, unda ikkita renderlash mexanizmi ishlatiladi: WebKit va Trident;
- Android brauzeri — Android OS tarkibidagi mobil brauzer.
Operatsion tizimlar
- Android — Google tomonidan ishlab chiqilgan, kommunikatorlar, netbuklar va planshetlar uchun mo‘ljallangan operatsion tizim. Unda V8 ijro mexanizmi Android Froyo versiyasidan boshlab ishlatiladi.
- HP webOS — Hewlett-Packard kompaniyasining kommunikatorlar, netbuklar va planshetlar uchun mo‘ljallangan operatsion tizimi. V8 ijro mexanizmi undagi ichki brauzerda ishlatiladi.
- Google Chrome OS — Chromium loyihasi asosida yaratilgan, bulutli xizmatlarga yo‘naltirilgan Google operatsion tizimi. JavaScript ijro mexanizmi butun operatsion tizimning muhim tarkibiy qismi hisoblanadi.
Havolalar
- Loyihaning rasmiy sayti (ingliz tilida)
- Google V8 hujjatlari (ingliz tilida)
- V8 Benchmark Suite yordamida JavaScript ijro mexanizmi unumdorligini sinash (ingliz tilida)
- SunSpider, Kraken va V8 Benchmark yordamida JavaScript ijro mexanizmlari unumdorligini kompleks sinash
- V8 — JavaScript virtual mashinasi (ingliz tilida)