Populyatsiya (lot. populus — aholi, xalq) — o‘zini o‘zi tartibga sola oladigan, bir turga mansub, umumiy hududda yashaydigan, o‘zaro erkin chatishadigan va nasl berishga qodir individlar guruhi.^{[manba 419 kundan beri ko‘rsatilmagan]}

Bu atama turli sohalarda, jumladan biologiya, ekologiya, demografiya, tibbiyot va psixometriyada.^{[manba 419 kundan beri ko‘rsatilmagan]}

Populyatsiya — bir turga mansub, umumiy genofondga ega bo‘lgan, jinsiy (ideal holatda panmiksiya orqali) yoki jinssiz yo‘l bilan nisbatan barqaror ko‘paya oladigan, boshqa guruhlardan nisbatan ajralgan (geografik yoki reproduktiv jihatdan), biroq ularning vakillari bilan jinsiy ko‘payishda genetik almashinuv imkoniyati mavjud bo‘lgan individlar yig‘indisidir. Populyatsiya genetikasi nuqtayi nazaridan, populyatsiya — individlarning o‘z guruhi ichida chatishish ehtimoli boshqa shunday guruhlar vakillari bilan chatishish ehtimolidan bir necha baravar yuqori bo‘lgan guruhdir. Odatda populyatsiyalar quyidagi taksonlar tarkibidagi guruhlar sifatida qaraladi: tur yoki kenja tur.^{[manba 419 kundan beri ko‘rsatilmagan]}

Bu atamani Vilgelm Iogansen 1903-yilda fanga kiritgan, biroq undan avval ham Charlz Darvin turlarning evolyutsiyasini individlar guruhlarining o‘zgaruvchanligi va raqobati bilan tushuntirgan (masalan, «Turlarning kelib chiqishi» asarining 12-bobida u shunday yozgan: «Ko‘p hollarda, odatda har bir ko‘payish uchun yoki vaqti-vaqti bilan erkin chatishish uchun birlashadigan barcha organizmlarda, bir hududda yashaydigan bir turga mansub individlar chatishish tufayli deyarli bir xil bo‘lib qoladi; buning natijasida ko‘plab individlar bir vaqtning o‘zida o‘zgarishga uchrashi kerak, har bir bosqichdagi o‘zgarish darajasi esa yagona ota-onadan kelib chiqish bilan belgilanmaydi»).

Zamonaviy evolyutsiya nazariyalarida (masalan, evolyutsiyaning sintetik nazariyasida) populyatsiya mikroevolyutsiya jarayonining elementar birligi.^{[manba 419 kundan beri ko‘rsatilmagan]}

Populyatsiyalarni, ularning o‘zaro ta’siri va dinamikasini o‘rganish ekologiyaning asosiy vazifalaridan biridir. Xususan, eng sodda populyatsiya dinamikasi modellaridan biri — logistik tenglama.^{[manba 419 kundan beri ko‘rsatilmagan]}

Populyatsiya — tanlanma ajratib olinadigan va shu tanlanmadan olingan natijalarni tatbiq etish mumkin bo‘lgan individlar yig‘indisi. Populyatsiya butun aholini (kasalliklar sabablarini o‘rganuvchi epidemiologik tadqiqotlarda odatda shunday bo‘ladi) yoki muayyan klinikaga yotqizilgan bemorlarni, yoxud ma’lum bir kasallikka chalingan bemorlarni o‘z ichiga olishi mumkin (bu holat klinik tadqiqotlarda ko‘proq uchraydi). Shunday qilib, umumiy populyatsiya yoki muayyan kasallikka chalingan bemorlar populyatsiyasi haqida gapirish mumkin. Epidemiologik nuqtayi nazardan populyatsiya ta’rifi biologik (ekologik).

Sitologiyada hujayra populyatsiyasi deb muayyan mezon bo‘yicha bir xil bo‘lgan hujayralar guruhiga aytiladi.

• Populyatsiya // Biologik ensiklopedik lug‘at / Bosh muharrir M. S. Gilyarov. — M.: Sovet ensiklopediyasi, 1986. — 499—500-betlar.
• Timofeyev-Resovskiy N. V., Yablokov A. V., Glotov N. V. Populyatsiya haqidagi ta’limot ocherki / SSSR Fanlar akademiyasining Rivojlanish biologiyasi instituti. — M.: Nauka, 1973. — 280 b. — 5300 nusxa