| GitHub | |
|---|---|
| | |
| | |
| URL | github.com (ingl.) |
| Tijoratga oid | ha |
| Sayt turi | internet xizmati[Vikimaʼlumotlar], repozitoriyning veb-interfeysi[Vikimaʼlumotlar], maʼlumotlar arxivi[Vikimaʼlumotlar], identifikatsiya provayderi (Identity Provider), veb-ilova, repozitoriylarni xosting qilish xizmati[Vikimaʼlumotlar], repozitoriyning veb-interfeysi[Vikimaʼlumotlar], ijtimoiy tarmoq, jamoaviy ishtirok loyihasi (crowdsourcing)[Vikimaʼlumotlar], murojaatlarni kuzatish tizimi[Vikimaʼlumotlar], kodni ko‘rib chiqish dasturiy taʼminoti (code reviewing software)[Vikimaʼlumotlar], viki dvijogi, uzluksiz integratsiya tizimi[Vikimaʼlumotlar], internet hamjamiyati va texnologiya kompaniyasi |
| Ro‘yxatdan o‘tish | ko‘rish uchun majburiy emas |
| Tillar | ingliz tili, ilgari ko‘p tilli bo‘lgan |
| Egasi | GitHub Inc.[Vikimaʼlumotlar] |
| Asoschilari | Kris Vanstras, Pi Jey Hayett va Tom Preston-Verner |
| Ish boshlagan sana | 2008-yil aprel |
| Hozirgi holati | faoliyat yuritmoqda |
| Mamlakat | |
GitHub — eng yirik veb-xizmat bo‘lib, xosting xizmatini IT-loyihalar uchun taqdim etadi va ularni birgalikda ishlab chiqishga imkon yaratadi.
GitHub — versiyalarni boshqarish tizimi Git asosida ishlaydigan hamda Ruby on Rails va Erlang yordamida GitHub, Inc. (ilgari Logical Awesome) kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan veb-xizmat. Xizmat ochiq manbali kodga ega loyihalar va (2019-yildan boshlab) kichik xususiy loyihalar uchun bepul bo‘lib, ularga barcha imkoniyatlarni (jumladan, SSL) taqdim etadi. Yirik korporativ loyihalar uchun esa turli pulli tarif rejalari taklif qilinadi.
Xizmat shiori — «Social Coding» bo‘lib, uni o‘zbekchaga «Kodni birgalikda yozamiz» deb tarjima qilish mumkin. Biroq futbolkalarga mutlaqo boshqa ibora — «Fork you!» («Seni tarmoqlantiraman!») yoziladi. Bir tomondan, bu ibora ingliz tilidagi haqoratli so‘zlashuvga ohangdosh bo‘lib, norasmiy muhitga ishora qiladi. Ikkinchi tomondan, u Git yordamida yangi forklarni (loyihaning mustaqil nusxalarini) oson va muammosiz yaratish mumkinligini eslatadi. Anʼanaviy ravishda ochiq manbali loyihalarni ishlab chiquvchilar bunday tarmoqlanishlarga salbiy munosabatda bo‘lishadi. Shuningdek, ibora GitHub’ning imkoniyatlaridan biri — forklar navbati nomiga ham ohangdosh.
Ramzi sifatida GitHub uchun sakkizoyoq-mushuk (ingl. octocat) tanlangan. Keng tarqalgan noto‘g‘ri tasavvurga qaramay, bu qahramon «Octocat Adventure» qisqa metrajli filmi bilan bog‘liq emas: Tom Preston-Verner uni shunchaki iStock xizmatidan topgan[ingl.].
2018-yil 4-iyunda Microsoft GitHub’ni 7,5 milliard dollarga sotib oldi.
Imkoniyatlari
Sayt yaratuvchilari GitHub’ni «dasturchilar uchun ijtimoiy tarmoq» deb atashadi.
Kod joylashtirishdan tashqari, foydalanuvchilar o‘zaro muloqot qilishlari, bir-birining o‘zgartirishlarini sharhlashlari hamda tanishlarining yangiliklarini kuzatib borishlari mumkin.
O‘zining keng imkoniyatlari orqali Git dasturchilarga o‘z repozitoriylarini birlashtirish imkonini beradi. GitHub buning uchun qulay interfeys taklif etadi va har bir ishtirokchining hissasini daraxt ko‘rinishida aks ettira oladi.
Loyihalar uchun shaxsiy sahifalar, kichik vikilar va xatolarni kuzatish tizimi mavjud.
Loyiha fayllarini bevosita saytda ko‘rish mumkin; bunda sintaksisni rangli ajratib ko‘rsatish aksariyat dasturlash tillari uchun qo‘llab-quvvatlanadi.
- Faqat o‘zingiz va siz tanlagan kishilarga ko‘rinadigan xususiy repozitoriylar yaratishingiz mumkin. Ilgari bu imkoniyat pulli edi.
- Xizmatning veb-interfeysi orqali o‘z repozitoriyingizga yangi fayllarni bevosita qo‘shish mumkin.
- Loyiha kodini nafaqat Git orqali nusxalash, balki saytdan odatiy arxiv fayli ko‘rinishida yuklab olish ham mumkin.
- Xizmat Git bilan birga kodni olish va tahrirlash uchun SVN va Mercurial tizimlarini ham qo‘llab-quvvatlaydi.
- Saytda kod parchalarini tezkor eʼlon qilishga mo‘ljallangan pastebin xizmati — gist.github.com mavjud.
- Repozitoriydagi fayllarni avtomatik ravishda statik veb-sayt ko‘rinishida GitHub Pages yordamida eʼlon qilish mumkin.
Ilgari Ruby loyihalarini avtomatik ravishda RubyGems repozitoriysida eʼlon qilish mumkin edi, biroq 2009-yil oktabrda GitHub bu xizmatdan voz kechdi.
2019-yilda GitHub Packages xizmati ishga tushirildi. U to‘g‘ridan-to‘g‘ri GitHub’da quyidagi turdagi paketlarni eʼlon qilish imkonini beradi: RubyGems, NuGet, npm, Maven, shuningdek, Docker obrazlari.
O‘sha yili GitHub Actions avtomatlashtirish tizimi ham ishga tushirildi. Standart CI/CD imkoniyatlari, masalan, kodni yig‘ish, sinovdan o‘tkazish va eʼlon qilish bilan bir qatorda, xizmat GitHub’ning boshqa funksiyalari bilan chambarchas integratsiyalashadi va tashqi xizmatlar bilan ishlashga imkon beradi. Dasturchilar ko‘p ishlatiladigan jarayonlarni bajaruvchi qayta foydalaniladigan modullarni (actions) eʼlon qilishlari mumkin. Xizmat ochiq repozitoriylar uchun bepul taqdim etiladi.
GitHub AQSH cheklovlari va sanksiyalari amal qiladigan mamlakat hamda hududlarda, jumladan Rossiya, Qrim, Kuba, Eron, Shimoliy Koreya va Suriyada yashovchi foydalanuvchilar uchun ayrim imkoniyatlarni cheklaydi.
Ommabopligi
Birinchi xususiy repozitoriy 12-yanvar kuni 2008-yilda yaratilgan. 2011-yil oxiriga kelib loyihada bir milliondan ortiq foydalanuvchi va ikki milliondan ortiq repozitoriy ro‘yxatdan o‘tgan edi. 2017-yil mart holatiga ko‘ra saytda 58 milliondan ortiq repozitoriy mavjud edi.
Aynan 2008-yil oxirida GitHub «Eng yaxshi startap debyuti» mukofotini qo‘lga kiritdi.
GitHub’da Linux yadrosining manba kodi nusxasi saqlanadi.
Ko‘plab yirik IT-kompaniyalar o‘z rasmiy repozitoriylarini shu xizmatga joylashtiradi:
AQSH federal agentliklari ham o‘z ochiq loyihalarini GitHub’ga joylashtiradi.