| Kali Linux | |
|---|---|
| | |
| Ishlab chiquvchi | Offensive Security |
| Operatsion tizimlar oilasi | Linux |
| Asoslangan tizim | Debian |
| Ilk chiqarilgan sana | 13-mart 2013 |
| So‘nggi versiya | |
| Paket menejerlari | dpkg |
| Qo‘llab-quvvatlanadigan platformalar | X86, x86-64 va ARM |
| Litsenziya | GNU GPL |
| Dastlabki kod repozitoriysi |
pkg.kali.org gitlab.com/kalilinux |
| Veb-sayt | kali.org (inglizcha) |
| |
Kali Linux — GNU/Linux-LiveCD, WHAX va Auditor Security Collection loyihalarining qo‘shilishi natijasida yaratilgan. Loyihani Mati Axaroni (Mati Aharoni) va Maks Mozer (Max Moser) yaratgan. U, birinchi navbatda, xavfsizlikni tekshirish uchun mo‘ljallangan. Kali Linux 2013-yilgacha Knoppix asosida rivojlantirilgan BackTrack distributivining davomchisidir.
Kali Linux Mr. Robot serialining bir nechta qismida namoyish etilgach, yanada ommalashdi. Serialda ko‘rsatilgan vositalar orasida Bluesniff, Bluetooth skaneri (btscanner), John the Ripper, Metasploit Framework, nmap, Shellshock va wget.
Ishlab chiqilishi
Kali Linuxda oldindan o‘rnatilgan 600 dan ortiq penetratsion sinov dasturi mavjud. Ular qatoriga Armitage (kiberhujumlarni boshqarishning grafik vositasi), nmap (portlar skaneri), Wireshark (tarmoq trafigi analizatori), parollarni buzish vositasi John the Ripper, Aircrack-ng (dasturiy vositalar to‘plami — simsiz lokal tarmoqlarni sinash uchun), Burp Suite hamda veb-ilovalar xavfsizligini tekshiruvchi OWASP ZAP kiradi. Kali Linux kompyuterning qattiq diskiga o‘rnatilgan holda, Live CD orqali yoki Live USB yordamida yuklanishi, shuningdek, virtual mashinada ishlashi mumkin. U Metasploit loyihasining xavfsizlik zaifliklaridan foydalanish kodlarini (eksploytlarni) ishlab chiqish va ishga tushirish vositasi — Metasploit Framework uchun qo‘llab-quvvatlanadigan platformadir.
Distributiv Offensive Security xodimlari Mati Axaroni va Devon Kerns tomonidan ularning xavfsizlik sinovlariga mo‘ljallangan oldingi, Knoppix asosidagi BackTrack Linux distributivini qayta ishlash orqali yaratilgan. Uchinchi asosiy dasturchi Rafael Xersog Debian mutaxassisi sifatida jamoaga qo‘shilgan.
Kali Linux Debian testing tarmog‘iga asoslangan. Kali paketlarining aksariyati Debian repozitoriylaridan olinadi.
Kali Linux xavfsiz ishlab chiqish muhitida yaratiladi: paketlarni yig‘ishga faqat ishonchli mutaxassislarning cheklangan guruhi ruxsat etilgan va har bir paket ishlab chiquvchi tomonidan raqamli imzolanadi. Kali yadrosida simsiz tarmoqlarning 802.11 standarti uchun paket kiritish (packet injection) imkoniyati mavjud. Bu imkoniyat asosan ishlab chiquvchilar jamoasiga ko‘plab simsiz tarmoq sinovlarini o‘tkazish zarur bo‘lgani sababli kiritilgan.
Qurilmaga qo‘yiladigan talablar (minimal)
- 1 GB dan ortiq tezkor xotira, 2 GB yoki undan ko‘p tavsiya etiladi;
- Qattiq disk — 20 GB yoki undan ortiq.
Qo‘llab-quvvatlanadigan platformalar
Kali Linux 32-bitli va 64-bitli obrazlari ko‘rinishida x86 buyruqlar to‘plamiga asoslangan kompyuterlar uchun, shuningdek, ARM arxitekturasi uchun maxsus obraz sifatida BeagleBoard va AMD Chromebook qurilmalarida foydalanish uchun tarqatiladi.
Kali Linux ishlab chiquvchilari distributivni ARM arxitekturasidagi yanada ko‘proq qurilmalarga moslashtirishga intilmoqda.
Kali Linux allaqachon BeagleBone Black, HP Chromebook, CubieBoard 2, CuBox, CuBox-i, Raspberry Pi, EfikaMX, Odroid U2, Odroid XU, Odroid XU3, Samsung Chromebook, Utilite Pro, Galaxy Note 10.1 va SS808 qurilmalarida mavjud.
Kali NetHunter paydo bo‘lishi bilan Kali Linux rasman Nexus 5, Nexus 6, Nexus 7, Nexus 9, Nexus 10, OnePlus One kabi smartfonlar va boshqa qurilmalarda ham ishlatila boshlandi.
Kali Linux Windows 10 tizimida Windows Subsystem for Linux (WSL) orqali ham mavjud. Windows uchun rasmiy Kali distributivini quyidagi do‘kondan yuklab olish mumkin: Microsoft Store.
Xususiyatlari
2019.4 versiyasidan (2019-yil noyabr) boshlab standart ish stoli muhiti GNOME o‘rniga Xfce qilib o‘zgartirildi, biroq GNOME varianti hamon mavjud.
Kali Linuxda ayrim Android qurilmalariga moslashtirish va ko‘chirish uchun Kali Linux NetHunter nomli alohida loyiha mavjud.
Bu Nexus qurilmalari uchun ochiq dastlabki kod asosida yaratilgan ilk tizimga kirishni sinash platformasi bo‘lib, Kali hamjamiyati a’zosi «BinkyBear» va Offensive Security hamkorligida ishlab chiqilgan. U 802.11 simsiz kadrlarini kiritishni, MANA Evil bir tomonlama kirish nuqtasini sozlashni, HID klaviaturasini (masalan, Teensy turidagi hujumlar), shuningdek, Bad USB va MITM hujumlarini qo‘llab-quvvatlaydi.
Kali tizimining oldingi avlodi BackTrack tarkibida «raqamli kriminalistika rejimi» mavjud bo‘lib, bu rejim LiveBoot orqali Kaliga ham o‘tkazilgan. U bir qator sabablarga ko‘ra ommabop: jumladan, Kali foydalanuvchilarining ko‘pchiligida allaqachon yuklanadigan Kali USB xotirasi yoki kompakt-diski bo‘ladi va shu orqali tizimdan sud-ekspertiza maqsadlarida foydalanish osonlashadi. «Raqamli kriminalistika rejimi»da yuklanganda tizim ichki qattiq diskka ham, almashtirish xotirasi (swap) bo‘limiga ham tegmaydi; avtomatik o‘rnatish ham o‘chiriladi. Shunga qaramay, ishlab chiquvchilar foydalanuvchilarga Kalidan shu rejimda foydalanishdan oldin uning mazkur imkoniyatlarini sinchiklab tekshirishni tavsiya etadi.
Vositalar
Kali Linux tarkibiga quyidagi xavfsizlik vositalari kiradi:
- Aircrack-ng
- Burp Suite
- Cisco Global Exploiter
- Ettercap
- John the Ripper
- Kismet
- Maltego
- Metasploit
- nmap
- ClamAV
- rkhunter
- chkrootkit
- lynis audit vositasi
- Tiger xavfsizlik vositasi
- havp
- Ijtimoiy muhandislik vositalari
- Wireshark
- jSQL Injection
- Hydra
- LKRG Linux Kernel Runtime Guard
- asosiy yadro kodidan tashqaridagi
- Teskari muhandislik vositalari
- Binwalk, Foremost, Volatility kabi raqamli kriminalistika vositalari va boshqalar.
Versiyalar tarixi
| Versiya | Sana |
|---|---|
| Kali Linux 1.0 (asos: Debian.) | 13-mart 2013-yil |
| Kali Linux 1.0.1 | 14-mart 2013-yil |
| Kali Linux 1.0.2 | 27-mart 2013-yil |
| Kali Linux 1.0.3 | 26-aprel 2013-yil |
| Kali Linux 1.0.4 | 25-iyul 2013-yil |
| Kali Linux 1.0.5 | 5-sentabr 2013-yil |
| Kali Linux 1.0.6 | 9-yanvar 2014-yil |
| Kali Linux 1.0.7 | 27-may 2014-yil |
| Kali Linux 1.0.8 | 22-iyul 2014-yil |
| Kali Linux 1.0.9 | 25-avgust 2014-yil |
| Kali Linux 1.0.9a | 6-oktabr 2014-yil |
| Kali Linux 1.1.0 | 9-fevral 2015-yil |
| Kali Linux 1.1.0a | 13-mart 2015-yil |
| Kali Linux 2.0 | 11-avgust 2015-yil |
| Kali Linux 2016.1 | 21-yanvar 2016-yil |
| Kali Linux 2016.2 | 31-avgust 2016-yil |
| Kali Linux 2017.1 | 25-aprel 2017-yil |
| Kali Linux 2017.2 | 20-sentabr 2017-yil |
| Kali Linux 2017.3 | 21-noyabr 2017-yil |
| Kali Linux 2018.1 | 6-fevral 2018-yil |
| Kali Linux 2018.2 | 30-aprel 2018-yil |
| Kali Linux 2018.3 | 27-avgust 2018-yil |
| Kali Linux 2018.4 | 29-oktabr 2018-yil |
| Kali Linux 2019.1 | 18-fevral 2019-yil |
| Kali Linux 2019.1a | 4-mart 2019-yil |
| Kali Linux 2019.2 | 21-may 2019-yil |
| Kali Linux 2019.3 | 2-sentabr 2019-yil |
| Kali Linux 2019.4 | 26-noyabr 2019-yil |
| Kali Linux 2020.1 | 28-yanvar 2020-yil |
| Kali Linux 2020.1a | 13-fevral 2020-yil |
| Kali Linux 2020.1b | 18-mart 2020-yil |
| Kali Linux 2020.2 | 12-may 2020-yil |
| Kali Linux 2020.3 | 18-avgust 2020-yil |
| Kali Linux 2020.4 | 18-noyabr 2020-yil |
| Kali Linux 2021.1 | 24-fevral 2021-yil |
| Kali Linux 2021.2 | 1-iyun 2021-yil |
| Kali Linux 2021.3 | 14-sentabr 2021-yil |
| Kali Linux 2021.3a | 21-oktabr 2021-yil |
| Kali Linux 2021.4 | 9-dekabr 2021-yil |
| Kali Linux 2021.4a | 23-dekabr 2021-yil |
| Kali Linux 2022.1 | 14-fevral 2022-yil |
| Kali Linux 2022.2 | 16-may 2022-yil |
| Kali Linux 2022.3 | 9-avgust 2022-yil |
| Kali Linux 2022.4 | 6-dekabr 2022-yil |
| Kali Linux 2023.1 | 13-mart 2023-yil |
| Kali Linux 2023.2 | 30-may 2023-yil |
| Kali Linux 2023.2a | 6-iyun 2023-yil |
| Kali Linux 2023.3 | 23-avgust 2023-yil |
| Kali Linux 2023.4 | 5-dekabr 2023-yil |
| Kali Linux 2024.1 | 28-fevral 2024-yil |
| Kali Linux 2024.2 | 5-iyun 2024-yil |
| Kali Linux 2024.3 | 11-sentabr 2024-yil |
| Kali Linux 2024.4 | 16-dekabr 2024-yil |
| Kali Linux 2025.1 | 19-mart 2025-yil |
| Kali Linux 2025.1c | 28-aprel 2025-yil |
Adabiyotlar
- Rafael Xersog, Jim O‘Gorman, Mati Axaroni. Ishlab chiquvchilardan Kali Linux. — Piter nashriyoti, 2019. — 323 bet — ISBN 978-0997615609 inglizcha
- Shiva Parasram, Tedi Heriyanto, Aleks Zamm. Kali Linux. Tizimga kirishni sinash va xavfsizlik. — Piter nashriyoti, 2019. — 448 bet — ISBN 978-5-4461-1252-4.
- Shakil Ali, Tedi Heriyanto. BackTrack 4: tizimga kirishni sinash orqali xavfsizlikni ta’minlash. — Packt Publishing, 2011. — 392 bet — ISBN 978-1-84951-394-4.
- Jozef Munis, Amir Laxani. Kali Linux yordamida veb-tizimlarga kirishni sinash. — Packt Publishing, 2013. — 342 bet — ISBN 978-1-78216-316-9.
- Jastin Xatchens. Kali Linuxda tarmoqlarni skanerlash bo‘yicha amaliy qo‘llanma. — Packt Publishing, 2014. — 452 bet — ISBN 978-1-78398-214-1.
- Jeff Felling. Virtual mashinalar va BackTrack // Windows IT Pro/RE. — Otkritiye sistemi, 2008. — № 01.
- Stepan «Step» Ilyin. Ikki tizim birga: Windows va Linux bilan yuklanadigan flesh-xotira yaratamiz // XAKER. — 2007. — № 01.
- Lorenso Simionato. Tahlil: BackTrack 2 xavfsizlik uchun Live CD. linux.com (24-aprel 2007-yil). Murojaat qilingan sana: 18-mart 2015-yil. Asl nusxasidan 25-yanvar 2015-yilda arxivlangan.
Havolalar
- Rasmiy veb-sayt Arxivlandi: 21 2013-yil mart .
- Kali Linux rasmiy hujjatlari Arxiv nusxasi ( 4-sentabr 2017-yil): Wayback Machine
- Kali Linux vositalari ro‘yxati Arxiv nusxasi ( 4-dekabr 2020-yil): Wayback Machine
- Kali Linux saytidagi DistroWatch
- Kali Linux — ilk taassurot Arxiv nusxasi ( 31-avgust 2013-yil): Wayback Machine
- Rasmiy veb-sayt materiallarining ruscha tarjimasi Arxiv nusxasi ( 21-noyabr 2018-yil): Wayback Machine