
Dasturchi — dasturlash bilan shug‘ullanuvchi, ya’ni kompyuter dasturlarini yaratuvchi mutaxassis.
Dasturlashning jamiyatdagi o‘rni
Dasturlash faoliyat turi sifatida asosiy kasbiy faoliyat bo‘lishi, boshqa vazifalarni hal qilishda yordamchi faoliyat vazifasini bajarishi yoki shunchaki xobbi.
2016-yilda dasturchi kasbi Rossiya Federatsiyasi Mehnat vazirligi ma’lumotlariga ko‘ra, eng talabgir TOP-50 kasb qatoriga kirgan.
Ta’lim
Rossiyada ushbu soha mutaxassislari quyidagi ta’lim yo‘nalishlari bo‘yicha tayyorlanadi:
- 01.03.02 «Amaliy matematika va informatika»
- 02.03.01 «Matematika va kompyuter fanlari»
- 02.03.02 «Fundamental informatika va axborot texnologiyalari»
- 02.03.03 «Axborot tizimlarini matematik ta’minlash va boshqarish»
- 09.02.03 «Kompyuter tizimlarida dasturlash»
- 09.02.07 «Axborot tizimlari va dasturlash»
- 09.03.01 «Informatika va hisoblash texnikasi»
- 09.03.02 «Axborot tizimlari va texnologiyalari»
- 09.03.03 «Amaliy informatika»
- 09.03.04 «Dasturiy injiniring»
- 09.03.05 «Xavfsizlikning axborot-tahliliy tizimlari»
- 10.03.01 «Axborot xavfsizligi»
- 10.05.03 «Avtomatlashtirilgan tizimlarning axborot xavfsizligi»
- 10.05.01 «Kompyuter xavfsizligi»
- 38.03.05 «Biznes-informatika»
Atamaning qo‘llanishi
Yuqorida aytilganidek, to‘g‘ri terminologiya nuqtayi nazaridan inson (masalan) faoliyat turi sifatida «dasturchi», malaka sifatida «texnik-dasturchi», «muhandis-dasturchi», mutaxassislik sifatida «hisoblash texnikasi va avtomatlashtirilgan tizimlarning dasturiy ta’minoti» hamda lavozim sifatida «yetakchi dasturchi» maqomiga ega bo‘lishi mumkin. Biroq kundalik nutqda «dasturchi» so‘zi ko‘pincha bu tushunchalarning barchasiga nisbatan qo‘llanadi.
Amaliy va tizimli dasturchilar
Hozir ham, avvalgidek, dasturchilarni amaliy va tizimli dasturchilarga ajratish keng qo‘llaniladi. Amaliy dasturchi — yakuniy foydalanuvchi ehtiyojlarini qondiradigan va ushbu tasnifga ko‘ra kompyuter sohasidan tashqaridagi amaliy vazifani hal qilishga mo‘ljallangan dasturlarni yaratuvchi mutaxassis. Tizimli dasturchi esa kompyuterning ishlashini ta’minlovchi va boshqa kompyuter mutaxassislari foydalanadigan dasturlarni yaratadi.
Tarix
Kasb bayrami
2009-yilda Rossiyada rasman Dasturchilar kuni tasdiqlangan. U har yili 13-sentabrda (kabisa yilida — 12-sentabrda) nishonlanadi. Dasturchilar kuni yilning 256-kuniga belgilangan. Bu son tasodifiy emas: u 2 sonini sakkizinchi darajaga ko‘tarish natijasida hosil bo‘ladi va bir baytda saqlash mumkin bo‘lgan turli qiymatlar sonini ifodalaydi. Shuningdek, bu yil kunlari sonidan kichik bo‘lgan ikkilik asosli eng katta butun darajadir.
Adabiyotlar
- Ivanovskiy S. A., Liss A. R., Romantsev V. V., Ekalo A. V. Davlat ta’lim standartlarida belgilangan mutaxassisliklar va yo‘nalishlar doirasida dasturchilarni kasbiy tayyorlash
- Oliy kasbiy ta’limning davlat ta’lim standarti. 220400 — «Hisoblash texnikasi va avtomatlashtirilgan tizimlarning dasturiy ta’minoti» mutaxassisligi bo‘yicha bitiruvchilar tayyorgarligi darajasi va ta’lim mazmunining eng kam hajmiga qo‘yiladigan davlat talablari
- Rossiya Federatsiyasi Mehnat vazirligining 18.11.2013-yildagi N 679n-sonli «Dasturchi» kasbiy standartini tasdiqlash to‘g‘risidagi buyrug‘i