| Alpine Linux | |
|---|---|
| | |
| Birinchi chiqarilishi | 2006 |
| So‘nggi versiyasi | |
| Paket menejerlari | Alpine paketlarini boshqarish vositasi[Vikima’lumotlar] |
| Qo‘llab-quvvatlanadigan platformalar | X86, x86-64, ARM, IBM System/390, ppc64[Vikima’lumotlar] va RISC-V |
| Litsenziya | GNU GPL 2, MIT litsenziyasi va BSD’ning 2 bandli litsenziyasi |
| Dastlabki kod repozitoriysi | gitlab.alpinelinux.org |
| Veb-sayt | alpinelinux.org (ingl.) |
Alpine Linux — Linux distributivi, xavfsizlikka, ixchamlikka va resurslardan tejamkor foydalanishga yo‘naltirilgan. U asosan o‘rnatilgan tizimlarda qo‘llanadi va PostmarketOS loyihasiga asos bo‘lgan. Shuningdek, Docker konteynerlarini yaratish uchun ham juda mos keladi. Uning asosini musl va BusyBox tashkil etadi; Linux yadrosida sukut bo‘yicha PaX va grsec qo‘llanadi, barcha paketlar esa stekning to‘lib ketishidan himoyalangan holda kompilyatsiya qilinadi.
Distributivda xavfsizlikni ta’minlash uchun quyidagilar qo‘llanadi:
- yangilangan (dolzarb) Linux yadrosi va boshqa paketlar, masalan, iptables, openssl;
- xavfsizlikni kuchaytiruvchi yamoqlarni (patches) yadrodan tashqari tizimning barcha komponentlariga ham qo‘llash;
- distributivning doimo dolzarb bo‘lishini ta’minlovchi nisbatan tez-tez chiqariladigan yangi versiyalar.
Alpine Linux asosiy tizimining hajmi atigi 4-5 Mbayt (yadro hisobga olinmaganda). Konteyner uchun 8 MB dan ko‘p xotira talab etilmaydi, diskka eng kichik o‘rnatish uchun esa taxminan 130 MB kerak bo‘ladi.
Xavfsizlikni oshirish uchun barcha foydalanuvchi makoni dasturlari manzilga bog‘liq bo‘lmagan bajariluvchi fayl (position-independent executable) tarzida, stekni shikastlanishdan himoya qilgan holda kompilyatsiya qilinadi.
Tarix
Dastlab LEAF[ingl.] loyihasidan ajralib chiqqan: LEAF dasturchilarining aksariyati bitta disketaga sig‘adigan Linux distributivini ishlab chiqishni davom ettirmoqchi bo‘lgan, Alpine Linux dasturchilari esa Squid va Samba kabi hajmi kattaroq paketlarni, qo‘shimcha xavfsizlik funksiyalarini hamda yangi yadroni qo‘shishni istashgan. Dastlabki maqsadlardan biri yirik tizim uchun asos yaratish edi, ammo hozir bu loyihaning asosiy maqsadi emas.
3.7 versiyasigacha distributiv xavfsizligi kuchaytirilgan yadro (hardened kernel; PaX va grsec yamoqlari) bilan tarqatilgan. Bundan ko‘zlangan maqsad zaifliklar keltirishi mumkin bo‘lgan zararni kamaytirish edi.
Xususiyatlari
Distributivda paketlarni boshqarish uchun maxsus apk-tools tizimi joriy etilgan. Dastlab u buyruq qobig‘i skriptlari (shell scripts) to‘plami bo‘lgan, keyinchalik esa dasturchilar uni C tilida qayta yozishgan. Hozirda Alpine tarkibiga KDE, GNOME, Xfce, Firefox va boshqa paketlar kiradi.
Odatiy sozlamalarda Alpine Linux ishga tushirilganda to‘liq operativ xotiraga yuklanadi.
Dastlab distributivda C tilining standart kutubxonasi sifatida uClibc an’anaviy glibc kutubxonasi o‘rniga ishlatilgan. Ixcham bo‘lsa-da, u muhim kamchilikka ega edi: u glibc bilan ikkilik jihatdan mos emas edi. Shu sababli barcha dasturlar to‘g‘ri ishlashi uchun uClibc yordamida kompilyatsiya qilingan. Ammo 9-aprel kuni, 2014-yilda Alpine Linux musl kutubxonasidan foydalana boshlagan. Bu kutubxona glibc bilan ikkilik darajada qisman mos keladi.
Bu distributivda initsializatsiya tizimi sifatida, Debian, Ubuntu, Arch Linux va CentOS kabi boshqa distributivlarda qo‘llanadigan systemd o‘rniga OpenRC ishlatiladi.
Havolalar
- alpinelinux.org — Alpine Linux rasmiy veb-sayti
- Jessi Smit. Alpine Linux 3.2.0 bilan tanishuv (ingl.). DistroWatch.com (6-iyun, 2015-yil). Murojaat sanasi: 26-avgust, 2015-yil.
- Alpine Linux 2 sharhi (ingl.). LinuxBSDos.com (23-avgust, 2010-yil). Murojaat sanasi: 26-avgust, 2015-yil.