Yandex Pay elektron to‘lovi

Yandeks Pey
Изображение логотипа
Yaratilgan sana 10-mart, 2021-yil
Yaratilgan joy Флаг России Rossiya, Moskva
Kompaniya Yandeks
Veb-sayt pay.yandex.ru

Yandeks Pey (avvalgi nomi Yandex Pay) — «Yandeks» kompaniyasining 2021-yil bahorida ishga tushirilgan to‘lov xizmati. 2023-yil sentabrida xizmatning yangilangan versiyasi quyidagi nom bilan ishga tushirildi: «Yandeks Pey».

Tarixi

«Yandeks» kompaniyasining o‘z to‘lov xizmatini yaratish rejalari haqida 2021-yil fevralida uning hujjatlaridan ma’lum bo‘lgan. Taxminlarga ko‘ra, xizmat marketing maqsadlarida (mijozlar sodiqligini va brendlarning tanilish darajasini oshirish), shuningdek, to‘lovlar haqidagi ma’lumotlarni yig‘ish, keyinchalik ularni tahlil qilish va ulardan foydalanish uchun mo‘ljallangan. Biroq CNews nashri o‘sha paytda quyidagi xizmatlarni uning raqobatchilari deb hisoblagan: Apple Pay, Google Pay, Samsung Pay va Mir Pay.

10-mart (2021-yil) kuni Yandex Pay nomli xizmat ishga tushirildi. U orqali bank kartasi ma’lumotlarini har safar kiritmasdan xaridlar uchun to‘lov qilish mumkin edi. Buning uchun foydalanuvchilar kartalarini «Yandeks» hisobiga bog‘lashlari kerak bo‘lgan. Dastlab, Markaziy bankning 2021-yilgi hisobotiga ko‘ra, Yandex Pay yopiq model asosida ishlagan (faqat «Yandeks» xizmatlari doirasida va hamkor tashkilotlar bilan).

2022-yil boshida «Yandeks» va NSPK («Mir» milliy to‘lov tizimi operatori) Shveytsariyaning Sqwin SA kompaniyasiga qarshi patent nizosida Samsung kompaniyasiga qo‘shildi. Ular Rospatent orqali to‘lov tizimiga oid bahsli patentni bekor qildirishga intilgan. Kommersant nashri so‘rov o‘tkazgan ekspertlarning taxminicha, kompaniyalar oldindan chora ko‘rishgan, chunki «Sqwin SA» kelajakda nafaqat Samsung Pay, balki o‘xshash texnologiyalar — Yandex Pay va Mir Pay xizmatlariga ham da’vo qilishi mumkin edi. «Yandeks»ning o‘zi esa bu holat «nafaqat to‘lov yechimlari bozorining rivojlanishiga, balki rossiyalik foydalanuvchilar uchun mobil qurilmalarning mavjudligiga ham» salbiy ta’sir ko‘rsatishini bildirgan.

2022-yil kuzida Yandex Pay Tinkoff ekotizimiga ulandi va «Tinkoff Kassa»dan foydalanadigan saytlarda ishlay boshladi.

2023-yil sentabrida NFC moduli orqali (faqat Android qurilmalarida) yoki QR-kodni skanerlash orqali to‘lov qilish imkoniyatiga ega yangilangan «Yandeks Pey» xizmati taqdim etildi.

2024-yil iyulida «Yandeks Pey» oflayn do‘konlarda QR-kod orqali xaridlar uchun to‘lov qilish maqsadida Sber kompaniyasining «Plati QR» platformasiga ulandi.

2022-yildan beri davom etayotgan Rossiyaning Ukrainaga qarshi keng ko‘lamli bosqini sharoitida, 2026-yil sentabr oxirida Rossiya Ukrainadagi bir nechta ma’lumotlar markazi va telekommunikatsiya infratuzilmasiga hujum qildi. Natijada internet aloqasida vaqtinchalik uzilishlar yuz berdi. 8-oktabr (2026-yil) kuni Ukraina uchuvchisiz uchish apparatlari «Yandeks»ning ma’lumotlar markaziga hujum qildi. U markaz Ryazan viloyatining Sasovo shahrida joylashgan. Ushbu obyektda kompaniyaning ikkita superkompyuteri joylashgan bo‘lib, ulardan sun’iy intellekt modellarini ishlab chiqishda foydalanilgan. 9-oktabrda «Yandeks»ning Kaluga shahridagi ma’lumotlar markaziga Ukraina uchuvchisiz uchish apparatlari zarba berdi va markaz qisman ishdan chiqdi. «Yandeks Pey» xizmatida «Yandeks»ning Vladimir shahridagi ma’lumotlar markazi infratuzilmasi shikastlanishi oqibatida keng ko‘lamli nosozlik yuz berdi. Mazkur uzelning ishlashi butunlay to‘xtadi, natijada ilova va uning ayrim funksiyalari vaqtincha ishlamay qoldi. Hodisa tufayli foydalanuvchilar ilovaga kira olmay, hisob qoldig‘ini tekshira olmay, to‘lov va pul o‘tkazmalarini amalga oshira olmay, shuningdek, «Split», «Super Split» hamda kreditlar bo‘yicha to‘lovlarni kirita olmay qolishdi. Kompaniya kredit to‘lovlarining kechikishi uchun jarima hisoblanmasligini, xizmat tiklanganidan so‘ng ushbu to‘lovlarni amalga oshirish mumkin bo‘lishini bildirdi. «Yandeks Pey» matbuot xizmati foydalanuvchilarning pullari xavfsiz ekanini ta’kidladi: mablag‘larning o‘zi ma’lumotlar markazida saqlanmaydi, hisobvaraqlarga oid yozuvlar esa bir nechta turli joyda nusxalangan va ularning yaxlitligi tekshirilgan. Xizmat qachon to‘liq tiklanishi haqida aniq muddat aytilmadi. Monitoring portallari ma’lumotlariga ko‘ra, «Yandeks Pey» faoliyatidan shikoyatlar soni 2,5 mingdan oshdi. 11-oktabr oqshomiga kelib tiklana boshlagan «Yandeks»ning boshqa xizmatlaridan farqli ravishda, «Yandeks Pey» foydalanuvchilar uchun hanuz ishlamayotgan edi[manba 33 kundan beri ko‘rsatilmagan].

Sanksiyalar

20-iyul (2023-yil) kuni Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi munosabati bilan, Yandex Pay Kanadaning sanksiyalar ro‘yxatiga — «Rossiya harbiy-sanoat majmuasi bilan bog‘liq tashkilotlar, jumladan, moliya va telekommunikatsiya kompaniyalari» qatoriga kiritildi.

Adabiyotlar