| TensorFlow | |
|---|---|
| | |
| Turi | Kutubxona — mashinaviy o‘rganish uchun |
| Ishlab chiquvchi | Google Brain jamoasi |
| Dasturlash tillari | Python, C++, CUDA |
| Operatsion tizimlar | Windows, Linux, macOS, iOS va Android |
| Chiqarilgan sana | 9 noyabr 2015 |
| Apparat platformalari | Linux, macOS, Windows, Android, JavaScript |
| So‘nggi versiyasi | 2.21.0 (6 mart 2026) |
| Kod repozitoriysi | github.com/tensorflow/tensorflow |
| Holati | Faol |
| Litsenziyasi | Apache 2.0 |
| Veb-sayti | tensorflow.org |
TensorFlow — ochiq kodli dasturiy kutubxona bo‘lib, mashinaviy o‘rganish uchun Google kompaniyasi tomonidan neyron tarmoqlarni yaratish va o‘qitish, shuningdek, obrazlarni inson idrokiga yaqin aniqlikda avtomatik aniqlash va tasniflash maqsadida ishlab chiqilgan. Kutubxona tadqiqotlarda hamda Google kompaniyasining o‘z mahsulotlarini ishlab chiqishda qo‘llanadi. Kutubxonaning asosiy API interfeysi Python tilida yaratilgan. Boshqa tillar uchun ham versiyalari mavjud: R, C#, C++, Haskell, Java, Go, JavaScript va Swift.
U avvalgi yopiq kodli DistBelief loyihasining davomidir. Dastlab TensorFlow Google Brain jamoasi tomonidan Google ichida foydalanish uchun ishlab chiqilgan. 2015-yilda esa tizim Apache 2.0 ochiq litsenziyasi asosida ommaga taqdim etilgan.
Tarixi
DistBelief
Yopiq kodli mashinaviy o‘rganish tizimi — DistBelief — Google Brain tomonidan 2011-yildan boshlab ichki loyihalar uchun ishlab chiqilgan bo‘lib, neyron tarmoqlar yordamida chuqur o‘rganish vazifalarini bajarishda ishlatilgan. Tizim Alphabet xoldingi tarkibidagi kompaniyalarning ko‘plab ilmiy va tijoriy loyihalarida qo‘llanila boshlagan. DistBelief muvaffaqiyatidan so‘ng Google loyihani yangi bosqichga olib chiqishga qaror qildi va kodni qayta tuzish (refaktoring) uchun bir necha dasturchidan iborat guruh ajratdi. Guruh tarkibiga Jeff Din ham kirdi. Guruhning maqsadi kutubxona kodini soddalashtirish va optimallashtirish, uning ishonchliligi hamda foydalanish qulayligini oshirish edi. Yangi kutubxona TensorFlow deb nomlandi. 2013-yilda loyihaga Jeffri Hinton qo‘shildi. U 2009-yilda umumlashtirilgan xatoni orqaga tarqatish usuli va neyron tarmoqlar aniqligini sezilarli oshirgan boshqa takomillashtirishlar ishlab chiqilgan ilmiy ishlarga rahbarlik qilgan. Bu yaxshilanishlar, jumladan, nutqni tanishdagi xatolikni 25 % ga kamaytirishga yordam bergan.
TensorFlow
TensorFlow 9-noyabr 2015-yilda erkin foydalanish uchun ochildi. TensorFlow — mashinaviy o‘rganishga mo‘ljallangan, Google Brain jamoasi yaratgan ikkinchi avlod tizimidir. Etalon dasturiy amalga oshirish bitta qurilmada ishlagan bo‘lsa, TensorFlow bir vaqtning o‘zida ko‘plab parallel protsessorlarda, jumladan CPU va GPUda ishlashi mumkin. U CUDA arxitekturasidan foydalanib, grafik protsessorlarda umumiy maqsadli hisoblashlarni qo‘llab-quvvatlaydi. TensorFlow quyidagi 64 bitli va mobil tizimlarni qo‘llab-quvvatlaydi: Linux, macOS, Windows hamda mobil platformalar — Android va iOS.
TensorFlow’dagi hisoblashlar ma’lumotlar oqimlari ko‘rinishidagi graf tuzilmasi orqali ifodalanadi. TensorFlow nomi ko‘p o‘lchamli ma’lumotlar massivlari ustida bajariladigan amallardan kelib chiqqan. Bunday massivlar «tenzorlar» deb ataladi. 2016-yil iyun oyida Google kompaniyasidan Jeff Din TensorFlow’dan 1500 ta repozitoriy GitHub platformasida foydalanayotganini, ulardan atigi 5 tasi Google’ga tegishli ekanini ta’kidladi.
Tenzor protsessori
2016-yil may oyida Google chuqur o‘rganish uchun o‘zi ishlab chiqqan apparat tezlatkichdan foydalanayotganini ma’lum qildi. U — tenzor protsessori (TPU) — maxsus integral sxema bo‘lib, TensorFlow vazifalariga moslashtirilgan va arifmetik hisoblashlarda pasaytirilgan aniqlik (masalan, 8 bitli protsessorlar uchun) bilan yuqori unumdorlikka erishadi va ko‘proq modellarni amalda qo‘llashga qaratilgan, ularni o‘qitishga emas[manba 1549 kundan beri ko‘rsatilmagan].
Google TPU’dan o‘z ma’lumotlarini qayta ishlashda foydalangach, sarflangan har bir vatt energiyaga nisbatan unumdorlikni bir tartibga (o‘n baravarga) oshirishga erishgani xabar qilingan.
TensorFlow 2.0
Ilmiy tadqiqotlarda TensorFlow’dan foydalanish ulushi PyTorch foydasiga kamayib borayotgani sababli, TensorFlow jamoasi 2019-yil sentabr oyida kutubxonaning yangi asosiy versiyasini e’lon qildi. Unda avtomatik differensiallash mexanizmi statik hisoblash grafigidan dastur bajarilishi davomida grafikni shakllantirish («Define-by-Run») usuliga o‘zgartirildi. Bu yondashuv dastlab Chainer, keyinchalik esa PyTorch tufayli ommalashgan edi.
Qo‘llanilishi
TensorFlow DeepDream[ingl.] kabi tizimlarda tasvirlarga avtomatik izoh va teglar qo‘yish uchun juda mos keladi. Bundan tashqari, Google 26-oktabr 2015-yildan beri RankBrain tizimidan Google qidiruv natijalarini dolzarblik bo‘yicha tartiblash sifatini oshirish maqsadida foydalanadi. RankBrain TensorFlow asosida ishlaydi.
TensorFlow yordamida generativ raqobatlashuvchi tarmoqlarni (GAN) ham o‘qitish mumkin.
TensorFlow’ning Python bilan integratsiyasini Anaconda distributivi ta’minlaydi.
Adabiyotlar
- Orelien Jeron. Scikit-Learn va TensorFlow yordamida amaliy mashinaviy o‘rganish. Intellektual tizimlarni yaratish konsepsiyalari, vositalari va usullari = Scikit-Learn va TensorFlow bilan amaliy mashinaviy o‘rganish: intellektual tizimlarni yaratish konsepsiyalari, vositalari va usullari. — Vilyams, 2018. — 688 bet — ISBN 978-5-9500296-2-2, 978-1-491-96229-9.
- A. Julli, S. Pal. Keras kutubxonasi — chuqur o‘rganish vositasi. Theano va TensorFlow kutubxonalari yordamida neyron tarmoqlarni yaratish = Keras bilan chuqur o‘rganish. — DMK-Press, 2017. — 294 bet — ISBN 978-5-97060-573-8.
Havola
- tensorflow.org — TensorFlow’ning rasmiy veb-sayti (ingliz tilida)
- TensorFlow loyihasi joylashgan platforma — GitHub (ingliz tilida)