CSS freymvorki — freymvork bo‘lib, u sahifalovchining ishini yengillashtirish, ishlab chiqish jarayonini tezlashtirish va sahifalashda yuzaga keladigan xatolarni imkon qadar kamaytirish (jumladan, moslik muammolari, turli versiyadagi brauzerlar bilan bog‘liq muammolar va boshqalar) uchun yaratilgan. Skriptli dasturlash tillari kutubxonalariga o‘xshab, CSS kutubxonalari ham odatda tashqi CSS fayli ko‘rinishida bo‘ladi va loyihaga «ulanadi» (veb-sahifaning bosh qismiga qo‘shiladi). Funksional imkoniyatlari kengroq freymvorklar JavaScript asosidagi qo‘shimcha funksiyalarni ham o‘z ichiga oladi, biroq ular asosan dizayn va foydalanuvchi interfeysining interaktiv shablonlariga yo‘naltirilgan. Shu jihat CSS freymvorklarini boshqa JavaScript freymvorklaridan ajratib turadi.
Afzalliklari
- Sahifalashning nozik jihatlarini yaxshi bilmaydigan dasturchi yoki dizaynerga ham to‘g‘ri HTML maketini yaratish imkonini beradi.
- Sahifani jadvallar orqali emas, qatlamlar asosida tuzish imkoniyati.
- Ishlab chiqish jarayonining tezlashishi.
- Turli brauzerlarda mos ishlash.
- Kod generatorlari va vizual muharrirlar.
- Jamoa bo‘lib ishlaganda kodning yagona uslubda yozilishi ishlab chiqish jarayonidagi kelishmovchiliklarni kamaytiradi.
Kamchiliklari
- Kutubxonalar haddan tashqari «shishirilgan» bo‘lishi mumkin — ular loyiha doirasida ishlatilmaydigan ko‘plab ortiqcha kodlarni o‘z ichiga olishi mumkin.
- Dizayn CSS kutubxonasiga bog‘liq bo‘lib qoladi.
- Bitta elementga ko‘plab klasslarni qo‘shish zarurati CSS yaratilishiga asos bo‘lgan tamoyilni — tuzilma tavsifini tashqi ko‘rinish tavsifidan ajratish tamoyilini buzadi.
Farqlari
- Ayrim kutubxonalar turli brauzerlarning standart uslublarini birxillashtirish uchun uslublarni dastlabki holatga qaytarish (reset.css) usulidan foydalansa, boshqalari uslublarni normallashtirish (Normalize.css) usulini qo‘llaydi. Bu kutubxonaning dastlabki kod hajmini kamaytiradi.
CSS kutubxonalarining turlari
Yuqorida sanab o‘tilgan kamchiliklar sababli CSS kutubxonalaridan foydalanish mutaxassislar hamjamiyatida bahs-munozaralarga sabab bo‘ladi. Bu, shuningdek, CSS kutubxonalarining turli xil turlari paydo bo‘lishiga olib kelgan. Shartli ravishda ularni ikki turga ajratish mumkin: keng qamrovli va cheklangan. Uchinchi variant — o‘z kutubxonasini ishlab chiqish. Ko‘pchilik dasturchilar aynan shu variantni afzal ko‘radi, chunki u individual yechimning afzalliklarini beradi va tashqi kutubxonalarga bog‘liqlikning salbiy jihatlarini kamaytiradi.
Keng qamrovli CSS kutubxonalari
Bu turdagi kutubxonalar dasturchiga kerak bo‘lishi mumkin bo‘lgan imkoniyatlarning aksariyatini qamrab olishga intiladi. Ularga sahifalash uchun CSS uslublari va uslublarni dastlabki holatga qaytarish vositalari (yoki boshqa asosiy uslublar) kiritilgan kutubxonalar kiradi.
Cheklangan CSS kutubxonalari
Nomidan ko‘rinib turibdiki, bu turdagi kutubxonalar ehtiyojlarning faqat cheklangan qismini qamrab oladi yoki muayyan maqsadga xizmat qiladi.
CSS kutubxonalariga misollar
Keng qamrovli
- Bootstrap — Twitter dasturchilari yaratgan kutubxona.
- W3.css — W3Schools tomonidan yaratilgan CSS freymvorki.
- Twitter Flight
- Blueprint
- UIKit
- Materialize — CSS freymvorki; dizayn uslubi — Material Design.
- 960 Grid System — maketlarni tez yaratish uchun kutubxona.
- Yet Another Multicolumn Layout (YAML) — kod yaratish vositasiga ega va moslashuvchan interfeyslar yaratish imkonini beradi.
- css-framework — veb-interfeyslarni ishlab chiqish uchun Rossiyada yaratilgan kutubxona.
- Foundation — ilg‘or kutubxona; uning vazifasi — moslashuvchan interfeyslarni ishlab chiqish.
- Golden Grid System — moslashuvchan interfeyslarni yaratishda quyidagi tamoyildan foydalanadigan kutubxona: oltin nisbat.
- Gumby Framework
- Topcoat — Adobe kompaniyasining Apache 2.0 litsenziyasi asosida tarqatiladigan kichik kutubxonasi.
- Compass — Rails tizimiga bog‘liq bo‘lmagan CSS freymvorki.
- Rest Css Framework
- Tailwind CSS — ochiq kodli dasturiy vosita.
Cheklangan
- jQuery UI CSS Framework
- CSS-based Slideshow System — taqdimotlar yaratish uchun kutubxona.
Havolalar
- CSS freymvorklarini taqqoslash (ingliz tilida)
- Dizaynerlar uchun freymvorklar (ingliz tilida)
- CSS freymvorklarining to‘liq ro‘yxati — o‘z uslubingizni tanlang (ingliz tilida)
- 960 Grid System CSS kutubxonasi (ingliz tilida)
- GitHub’dagi Bootstrap CSS kutubxonasi (ingliz tilida)
- 960gs haqida hammasi — deyarli to‘liq tavsif (rus tilida)