| Chromebook | |
|---|---|
| | |
| Soha | netbuk/noutbuk |
| Hozirgi egasi | |
| Foydalanila boshlagan sana | 15-iyun 2011 |
| Veb-sayt | google.com/chromebook/ |

Xrombuk (ingl. Chromebook, nomi Chrome OS va book (notebook, netbook) so‘zlarining qismlaridan kelib chiqqan) — noutbuklar turkumi. Ularda operatsion tizim sifatida Chrome OS ishlaydi. Dastlab bu muhitda dasturlar va ma’lumotlar bilan ishlash usuli zamonaviy noutbuklar uchun ancha noodatiy bo‘lishi ko‘zda tutilgan. Jumladan, dasturlarni qattiq diskka o‘rnatish o‘rniga, ulardan Chrome brauzeri oynasida ochiladigan veb-xizmatlar sifatida foydalanish taklif qilingan. Bunda ma’lumotlar asosan Google serverlarida saqlanadi. Biroq Debian va Android ilovalari alohida izolyatsiyalangan konteynerlarda ishlashi qo‘llab-quvvatlangach, vaziyat o‘zgardi. Natijada foydalanuvchilar o‘zlariga tanish amaliy dasturlardan ham foydalana oladigan bo‘ldi.
Eng mashhur xizmatlardan biri — Google Docs ofis dasturlari to‘plami (an’anaviy Microsoft Office dasturlariga muqobil). Fayllarni mahalliy xotirada ham saqlash mumkin. Masalan, internetdan yuklab olingan fotosuratlar, musiqa va videofayllar shular jumlasidandir. Chromebook Pixel Full HD videolarini va audioyozuvlarni SD-kartadan ijro eta oladi.
Tarixi
2012-yil oktabr oyida Saymon Fipps InfoWorld nashrida «Chromebook turkumi, ehtimol, shu paytgacha biz ko‘rgan Linux operatsion tizimida ishlovchi stol kompyuterlari va noutbuklarining eng muvaffaqiyatli turkumi», deb ta’kidladi.
Birinchi xrombuklar 2011-yil iyun oyida sotuvga chiqarildi. 2012-yil mart holatiga ko‘ra, ularni faqat Acer (Acer Cromia Wi-Fi modeli) va Samsung (Samsung Series 5 Chromebook modeli) kompaniyalari ishlab chiqargan. Shuningdek, Sony kompaniyasining Sony Vaio VCC111 Series modeli sertifikatlangani va uning fotosuratlari mavjudligi ma’lum bo‘lgan.
18-oktabr 2012-yilda Google uzoq kutilgan 11,6 dyuymli, ARM protsessoriga asoslangan va atigi 250 dollar turadigan xrombukni taqdim etdi.
22-fevral 2013-yilda Google Chromebook Pixel modelini taqdim etdi. Uning ekran aniqligi 2560×1700 piksel, boshlang‘ich narxi esa 1299 dollar edi.
2013-yilda xrombuklarning yillik sotuvi 2 million donadan oshdi (bu sotilgan shaxsiy kompyuterlarning taxminan 3-4 % ini tashkil etdi). Ularning qariyb 80 % i AQSHda.
1-chorak (2021-yil) bo‘yicha kompyuter savdosi ma’lumotlari xrombuklar segmentida eng katta o‘sish qayd etilganini ko‘rsatadi: yillik sotuv 274,6 % ga oshib, qariyb 12,0 million donani tashkil etdi. Bir yil avval bu ko‘rsatkich 3,2 million dona edi.
XDA-Developers forumining 2018-yil avgustidagi xabarlariga ko‘ra, ayrim xrombuk modellariga Windows 10 operatsion tizimini ham, xuddi Google Pixelbook modelidagidek, o‘rnatish mumkin bo‘lishi kutilgan. Gallium loyihasi ham mavjud: u aynan shu qurilmalar uchun maxsus mikrodasturiy ta’minotga asoslanib, xrombuklarda foydalanishga mo‘ljallangan Ubuntu negizidagi GNU/Linux distributivini yaratishga qaratilgan.
Xrombuk modellari
| Ishlab chiqarilgan sana |
Ishlab chiqaruvchi |
Model | Markaziy protsessor, turkumi, chastotasi |
Ishlash vaqti, soat |
Tezkor xotira | Ma’lumot saqlagich |
Ekran diagonali, dm (sm) |
Vazni, kg | Narxi, $ | Havolalar |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2010-yil dekabr | Cr-48 (prototip) | Intel Atom N455 1,66 GHz | 9 | 2 GB DDR3 | 16 gigabayt SSD |
12,1 ″ (30,7 sm) | 1,7 | |||
| 2011-yil iyun | Samsung | Series 5 XE500C21, Wi-Fi bilan | Intel Atom N570 1,66 GHz | 6,5 | 2 GB DDR3 | 16 gigabayt SSD |
12,1 ″ (30,7 sm) | 1,4-1,5 | 349,99 | |
| Series 5 XE500C21, 3G bilan | 449,99 | |||||||||
| 2011-yil iyul | Acer | AC700, Wi-Fi bilan | Intel Atom N570 1,66 GHz | 6 | 2 GB DDR3 | 16 gigabayt SSD |
11,6 ″ (29,5 sm) | 1,4 | 299,99 | |
| AC700, 3G bilan | 399,99 | |||||||||
| 2012-yil may | Samsung | Series 5 XE550C22, Wi-Fi bilan | Intel Celeron 867 1,3 GHz | 6 | 4 GB DDR3 | 16 gigabayt SSD |
12,1 ″ (30,7 sm) | 1,5 | 449,99 | |
| Series 5 XE550C22, 3G bilan | 549,99 | |||||||||
| 2012-yil oktabr | Samsung | Series 3 XE303C12, Wi-Fi bilan | Samsung Exynos 5 Dual 1,7 GHz | 6,5 | 2 GB DDR3 | 16 gigabayt SSD |
11,6 ″ (29,5 sm) | 1,1 | 249,99 | |
| Series 3 XE303C12, 3G bilan | 329,99 | |||||||||
| 2012-yil noyabr | Acer | C7 C710-2605, Wi-Fi bilan | Intel Celeron 847 1,1 GHz | 4 | 2 GB DDR3 | 16 gigabayt SSD |
11,6 ″ (29,5 sm) | 1,4 | 299,99 | |
| 2013-yil fevral | HP | Chromebook Pavilion, ikki diapazonli Wi-Fi 802.11 a/b/g/n va Ethernet bilan | Intel Celeron 847 ikki yadroli, 1,1 GHz | 4,25 | 2 GB DDR3 | 16 gigabayt SSD |
14 ″ (35,6 sm) | 1,8 | 329,99 | |
| Lenovo | X131e, ikki diapazonli Wi-Fi 802.11 a/b/g/n va Ethernet bilan | Intel Celeron 1,4 GHz | 6,5 | 4 GB | 16 gigabayt SSD |
11,6 ″ (29,5 sm) | 1,8 | 429 | ||
| 2013-yil fevral Wi-Fi | Chromebook Pixel | Intel Core i5 3427U dual-core 1,8 GHz | 5 | 4 GB | 32 gigabayt SSD |
12,85 ″ (32,6 sm) | 1,5 | 1249 | ||
| 2013-yil aprel LTE | 64 gigabayt SSD | 1499 | ||||||||
| 2013-yil noyabr | HP | Chromebook 14 | Haswell ikki yadroli Intel Celeron 2955U 1.4 GHz | 9,5 | 2 GB | 16 gigabayt SSD |
14 ″ (35,6 sm) | 1,9 | 299 | |
| ? | Chromebook 14, 4G bilan | 349 | ||||||||
| 2013-yil noyabr | Acer | C7 C720 Chromebook. Shuningdek, sensorli ekranli varianti mavjud | Haswell ikki yadroli Intel Celeron 2955U 1.4 GHz | 8,5 | 2;4 GB | 16;32 gigabayt SSD |
11,6 ″ (29,5 sm) | 1,3 | 299 | |
| HP | Chromebook 11 | Exynos 5250 1,7 GHz | 6,5 | 2 GB | 16 gigabayt SSD | 11,6 ″ (29,5 sm) | 1,08 | 279 | ||
| 2015-yil mart | Chromebook Pixel (2015) | Core i5-5200U 2,2 GHz; Core i7-5500U 2,4 GHz |
9;12 | 8;16 GB DDR3 | 32;64 gigabayt SSD |
13 ″ (33,0 sm) | 1,5 | 999;1299 | ||
| 2016-yil iyul | Asus | Chromebook Flip C100PA | Rockchip to‘rt yadroli RK3288C protsessori | 9 | 2;4 LPDDR3 | 16 gigabayt SSD | 10,1 ″ (25,7 sm) | 0,89 | 240;280 | |
| 2017-yil fevral | Samsung | Chromebook Plus | OP1, olti yadroli (ikki ARM Cortex-A72 va to‘rt Cortex-A53) | 9 | 4 DDR3 | 32 gigabayt SSD | 12,3 ″ (31,2 sm) | 1,08 | 449,99 | |
| 2017-yil may | Samsung | Chromebook Pro | Intel® Core™ m3 protsessori 0,9 GHz
(tezligi 2,2 Ghz) |
9 | 4 DDR3 | 32 gigabayt SSD | 12,3 ″ (31,2 sm) | 1,08 | 549,99 |
Havolalar
- Google Chromebooks — Google saytining qurilmalarga bag‘ishlangan bo‘limi (ingl.)
- Yangi Chromebook kompyuteri bilan tanishuv — Google saytidagi bo‘lim (rus.)