Anion nima

Anion — manfiy zaryadlangan ion.

Manfiy zaryad elektronlar sonining protonlar sonidan ko‘pligi tufayli yuzaga keladi. Anion zaryadi diskret bo‘lib, manfiy elementar elektr zaryad birliklarida ifodalanadi; masalan, Cl − — bir zaryadli anion; ikki zaryadli kislota qoldig‘i esa sulfat kislotasiga tegishli SO42− ioni hisoblanadi. Anionlar ko‘pchilik tuzlar, kislotalar va asoslar eritmalarida, gazlarda, masalan, H+, shuningdek, kristall panjaralarida, ya’ni ion bog‘lanishga ega birikmalarda, jumladan, osh tuzi kristallarida, ionli suyuqliklarida hamda ko‘plab suyuqlanmalarda va anorganik moddalarda.

Anionlar elektr maydonida manfiy zaryadli bo‘lgani sabab musbat elektrod — anod tomon harakatlanadi.

Kislota qoldig‘i

Murakkab anorganik birikma tarkibidagi anion (ammo hamma holatda emas: masalan, suv yoki metall oksidlarida bunday emas) kislota qoldig‘i deb ataladi. Masalan, anionlarni anorganik kislotalar va tuzlar (Na2SO4, HNO3) formulalarida ajratib ko‘rsatish mumkin; ularda anionlar ikkinchi o‘rinda (kationdan keyin) yoziladi. Deyarli barcha kislota qoldiqlariga mos kislota mavjud; masalan, SO42– — sulfat kislotasining qoldig‘i, Cl– — xlorid kislotasining qoldig‘i. Ko‘plab kislotalar faqat eritmalarda mavjud, masalan, karbonat kislota, biroq uning tuzlari (karbonatlar) ma’lum. Ayrim kislotalar (ularning formulalarini shartli ravishda yozish mumkin bo‘lsa ham) hatto eritmalarda ham mavjud emas, lekin ularga rasmiy jihatdan mavjud va barqaror tuzlar mos keladi. Masalan, bu holat fosfid-ion (P3–) uchun ham xos: u hosil qiladigan tuzlar (fosfidlar) uchun amalda mavjud bo‘lgan tegishli kislota yo‘q. Bunday ionlar kislota qoldiqlari deb atalmaydi. Demak, har qanday anion ham kislota qoldig‘i hisoblanmaydi. Xususan, oksidlardagi kislorod ioni, suvdagi gidroksil ioni yoki amalda mavjud bo‘lgan tegishli kislotasi yo‘q tuzlardagi ionlar kislota qoldig‘i emas. So‘nggi holatda birikmani tuzlar sinfiga kiritish an’anaga asoslanadi. Suvning kislotalar sinfiga kiritilmasligi ham an’anaviy tasnif bilan bog‘liq. Shunday qilib, kislota, kislota qoldig‘i va tuz tushunchalariga qat’iy hamda mantiqiy ziddiyatsiz ta’rif berish qiyin.

Anorganik kislotalar va ularga mos kislota qoldiqlari

KislotaKislotaning nomiKislota qoldig‘iTuzlarning nomi
H3BO3ortoboratBO33-ortoborat
H2CO3karbonatCO32-karbonat
H2SiO3metakremniySiO32-metasilikat
H4SiO4ortokremniySiO44-ortosilikat
HN3azidovodorodN3-azid
HNO2nitritNO2-nitrit
HNO3nitratNO3-nitrat
HPO3metafosfatPO3-metafosfat
H3PO4ortofosfatPO43-ortofosfat
H3PO2gipofosfitPO23-gipofosfit
H3PO3fosfitPO33-fosfit
H4P2O7pirofosfatP2O74-pirofosfat
H2CrO4xromatCrO42-xromat
H2Cr2O7dixromatCr2O72-dixromat
HAsO3metaarsenatAsO3-metaarsenat
H3AsO4ortoarsenatAsO43-ortoarsenat
H2Svodorod sulfidliS2-sulfid
H2SO3sulfitSO32-sulfit
H2SO4sulfatSO42-sulfat
H2Sevodorod selenidliSe2-selenid
H2SeO3selenitSeO32-selenit
H2SeO4selenatSeO42-selenat
H2Tevodorod telluridliTe2-tellurid
H2TeO3telluritTeO32-tellurit
HFftorovodorodF-ftorid
HClxloridCl-xlorid
HClOgipoxloritClO-gipoxlorit
HClO2xloritClO2-xlorit
HClO3xloratClO3-xlorat
HClO4perxloratClO4-perxlorat
HBrbromovodorodBr-bromid
HBrOgipobromitBrO-gipobromit
HBrO2bromitBrO2-bromit
HBrO3bromatBrO3-bromat
HBrO4perbromatBrO4-perbromat
HIyodovodorodI-yodid
HIOgipoyoditIO-gipoyodit
HIO2yoditIO2-yodit
HIO3yodatIO3-yodat
HIO4peryodatIO4-peryodat
  • «Orto» old qo‘shimchasini tushirib qoldirish mumkin, biroq bu tavsiya etilmaydi

Havolalar